Chị Trần Thị Gấm – “Bông lau đỏ” bên bờ sông Mã (Thanh Hóa)

Chị Trần Thị Gấm sinh ra bên con sông Mã đỏ nặng phù sa, trong một gia đình làm nghề chài lưới. Ngay từ khi còn nhỏ, chị đã quen với tiếng gió Lào, tiếng sóng và những câu chuyện chiến tranh từ cha mình, một du kích cũ. Khi kháng chiến chống Mỹ lan rộng, Gấm mới 17 tuổi nhưng đã xin tham gia đội nữ dân quân xã Hoằng Hóa. Ban đầu chị chỉ làm nhiệm vụ tải đạn và chuyển thư, nhưng không ai ngờ cô gái nhỏ bé ấy lại trở thành người chỉ huy khẩu đội súng máy bắn máy bay. Trong một trận đánh tháng 6-1967, máy bay Mỹ trút bom xuống cầu Hàm Rồng, Gấm cùng đồng đội bám trận địa suốt 4 giờ, thay nhau vừa bắn vừa dập lửa cháy lan. Khi đồng đội bị thương, chị lao ra dưới mưa bom kéo họ vào công sự, máu chảy ướt cả áo nhưng vẫn quay lại vị trí chiến đấu. Chính phát súng từ tay Gấm đã góp phần bắn rơi 1 chiếc F4 trong buổi chiều ác liệt đó. Sau trận đánh, chị Gấm trở thành biểu tượng của phong trào “Một tấc không đi, một ly không rời”. Nhiều bài báo gọi chị là “Bông lau đỏ bên sông Mã”, bởi sức sống và tinh thần của chị kiêu hãnh như bông lau mọc trên đá. Dù mất khi tuổi đời mới đôi mươi trong một đợt ném bom sau đó, nhưng câu chuyện về nữ dân quân Gấm vẫn được những người dân Hoằng Hóa kể mãi đến hôm nay như một bản hùng ca bất khuất.