CHỊ ÚT TỊCH – NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG VÀ HUYỀN THOẠI "CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH"
Chị Út Tịch (tên thật là Nguyễn Thị Út), sinh ra trong một gia đình nghèo khó tại vùng đất Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Cuộc đời chị là một bản anh hùng ca về sự kiên cường, nơi ranh giới giữa một người mẹ hiền hậu và một chiến sĩ du kích quả cảm luôn hòa quyện làm một. Dù bận rộn với vai trò là mẹ của sáu đứa con nhỏ (sau này là tám người), chị vẫn vừa đảm đương việc nhà, vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu chống lại quân đội Mỹ - Ngụy với tinh thần quyết liệt và mưu trí tuyệt vời.
Hình ảnh chị Út Tịch gắn liền với những trận đánh vang dội khắp miền Tây Nam Bộ. Chị không chỉ giỏi vận động quần chúng mà còn trực tiếp chỉ huy các trận đánh úp đồn bốt, khiến kẻ thù vừa khiếp sợ vừa nể trọng. Điều làm nên huyền thoại về chị chính là tinh thần lạc quan và ý chí sắt đá trong những thời khắc gian khổ nhất. Khi được hỏi về quyết tâm đánh giặc trong hoàn cảnh gia đình đông con, chị đã thốt lên câu nói bất hủ, trở thành khẩu hiệu chiến đấu của quân dân miền Nam: "Còn cái lai quần cũng đánh!".
Câu nói ấy không chỉ là một lời tuyên bố về lòng dũng cảm, mà nó còn chứa đựng một triết lý sâu sắc của người phụ nữ Nam Bộ: khi Tổ quốc bị xâm lăng, khi cuộc sống gia đình bị đe dọa, thì dù chỉ còn một chút hy vọng cuối cùng, dù phải hy sinh tất cả những gì riêng tư nhất, người phụ nữ vẫn sẵn sàng đứng lên giữ nước. Với chị, đánh giặc không chỉ là nhiệm vụ mà còn là bản năng bảo vệ tổ ấm và tự do cho các con mình.
Chị Út Tịch đã hy sinh trong một trận oanh tạc bằng máy bay B-52 của địch vào năm 1968, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nhân dân. Cuộc đời và tinh thần của chị đã được nhà văn Anh Đức khắc họa sinh động trong tác phẩm "Người mẹ cầm súng", giúp hình ảnh chị sống mãi trong lòng bao thế hệ. Chị ngã xuống, nhưng tinh thần "còn cái lai quần cũng đánh" đã hóa thành sức mạnh diệu kỳ, cổ vũ hàng triệu phụ nữ Việt Nam xuống đường và ra trận, góp phần làm nên ngày đại thắng mùa xuân năm 1975.
