Chị Võ Thị Sáu (1933 – 1952): Mùa Hoa Lê-Ki-Ma Trên Đảo Côn Sơn

1. Người thiếu nữ Đất Đỏ và những trận đánh táo bạo

Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, huyện Đất Đỏ (nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Mới 14 tuổi, chị đã gia nhập Đội Công an xung phong Đất Đỏ, làm nhiệm vụ trinh sát, giao liên và trực tiếp tham gia các trận đánh trừ gian, diệt ác.

• Trận đánh chợ Đất Đỏ (1948): Chị dùng lựu đạn tiêu diệt tên Sái quan Pháp cai trị vùng Đất Đỏ và gây thương tích cho nhiều lính Pháp, làm nức lòng nhân dân trong vùng.

2. Bản lĩnh kiên trung trước Tòa án Binh Pháp

Khi bị bắt, Võ Thị Sáu chưa đầy 17 tuổi. Bị đưa về các nhà giam Đất Đỏ, Bà Rịa rồi Khám Chí Hòa (Saigon), chị phải chịu nhiều trận tra tấn dã man của Mật thám Pháp. Tuy nhiên, chị nhất quyết không khai báo bất kỳ cơ sở bí mật nào của kháng chiến.

Tại phiên tòa đại hình của Tòa án Binh Pháp mở tại Saigon tháng 4 năm 1951, chính quyền Pháp tuyên án Tử hình đối với chị.

Bản án tử hình này đã gặp phải sự phản đối gay gắt từ dư luận Việt Nam và các lực lượng tiến bộ ngay tại nước Pháp, bởi theo luật pháp quốc tế và luật pháp Pháp lúc bấy giờ, không được thi hành án tử hình đối với người chưa đủ 18 tuổi.

Để tránh sự chú ý của báo chí và làn sóng đấu tranh của nhân dân, chính quyền Pháp đã âm thầm lén đưa chị ra giam giữ tại Nhà tù Côn Đảo – nơi được xem là "địa ngục trần gian" cách xa đất liền.

3. Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952 tại Côn Đảo

Sáng sớm ngày 23 tháng 1 năm 1952, khi mới bước sang tuổi 19, Võ Thị Sáu bị dẫn ra bãi bắn Hàng Dương trên đảo Côn Sơn để thi hành án.

Hồ sơ và lời kể xác thực từ những người tù Côn Đảo cùng thời ghi lại những giây phút cuối cùng của chị:

• Từ chối rửa tội: Khi giặc đưa linh mục đến làm lễ rửa tội, chị bình thản đáp: "Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp sửa giết tôi đây mới là kẻ có tội!"

Sự hy sinh quả cảm của chị Võ Thị Sáu đã gây chấn động toàn bộ Giám thị và tù nhân tại Côn Đảo thời bấy giờ:

1. Biểu tượng bất tử: Chị trở thành nữ anh hùng đầu tiên bị thi hành án tử hình tại Côn Đảo. Hình ảnh người thiếu nữ cài hoa dâm bụt trên tóc, mỉm cười đón nhận cái chết đã trở thành huyền thoại.