Chiếc Áo Bào Nhuộm Khói Súng Và Chiến Thắng Thần Tốc Của Đại Đế Quang Trung

Vào những ngày cuối năm Mậu Thân (1788), không khí tại đại bản doanh Phú Xuân ngột ngạt như cơn bão sắp tràn qua. Tin báo từ Bắc Hà dồn dập gửi về: 29 vạn quân Thanh dưới sự chỉ huy của Tôn Sĩ Nghị đã tràn qua biên giới, chiếm giữ Thăng Long. Người dân Bắc Hà chìm trong đau thương, còn tướng Ngô Văn Sở phải chủ động lui quân về giữ tuyến Tam Điệp - Biện Sơn.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Nguyễn Huệ triệu tập các tướng sĩ. Nhìn quanh một lượt, ông thấy rõ sự lo ấu hiện trên khuôn mặt từng người. Không chút nao núng, ông đứng dậy, khí thế ngút trời. Ngày 22 tháng 12 năm 1788 (ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ chính thức lên ngôi Hoàng đế tại núi Bân (Huế), lấy niên hiệu là Quang Trung, rồi lập tức hạ lệnh xuất quân ra Bắc.

Trời đông lạnh giá, con đường hành quân ra Tam Điệp xa xôi muôn phần. Nguyễn Huệ cưỡi trên lưng ngựa chiến, chiếc áo bào màu đỏ thẫm tung bay trong gió ngàn. Đến Nghệ An, ông tiến hành tuyển thêm binh lính, nâng quân số lên tới 10 vạn. Để đảm bảo tốc độ hành quân "thần tốc", ông nghĩ ra cách dàn quân độc đáo: cứ ba người thành một tốp, hai người võng một người đi đường, luân phiên thay nhau nghỉ ngơi và di chuyển không nghỉ đêm ngày.

Đêm giao thừa Tết Kỷ Dậu (1789), tại Tam Điệp, Quang Trung cho quân ăn Tết sớm. Ông nhìn các tướng sĩ và dõng dạc tuyên bố một câu làm nức lòng quân sĩ:

"Hẹn các ngươi đến ngày mồng 7 Tết sẽ vào Thăng Long mở tiệc ăn mừng!"

Lời khẳng định đĩnh đạc ấy như một luồng điện chạy qua lòng mỗi người lính. Ngay trong đêm giao thừa, quân Tây Sơn lặng lẽ vượt sông Đáy, bất ngờ tiêu diệt toàn bộ các đồn tiền tiêu của địch mà không để lọt một tiếng động.

Mồng 3 Tết, quân Tây Sơn bao vây đồn Hà Hồi. Quang Trung cho quân bắc loa gọi hàng, tiếng dạ của hàng vạn quân sĩ vang động như sấm rền khiến quân Thanh trong đồn hoảng loạn, xin hàng toàn bộ.

Đỉnh điểm là mờ sáng mồng 5 Tết tại đồn Ngọc Hồi — tuyến phòng thủ kiên cố nhất của địch. Quang Trung đích thân cưỡi voi chiến chỉ huy trận đánh. Ông cho làm những tấm rơm bện ướt nước ghép lại thành lá chắn lớn, phía sau là những toán chiến sĩ dũng cảm xông lên phá rào rập. Tiếng súng nổ, tiếng voi gầm, khói thuốc súng mờ mịt cả góc trời. Chiếc áo bào màu đỏ của nhà vua vương đầy vệt thuốc súng khét lẹt và bụi đường trận mạc. Quân Tây Sơn như cơn lốc tràn vào đồn, đánh tan sinh lực địch.

Cùng lúc đó, đạo quân của Đại tướng Đặng Tiến Đông bất ngờ đánh úp đồn Đống Đa, khiến tướng địch Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử. Hay tin thất thủ, Tôn Sĩ Nghị hoảng sợ đến mức "ngựa không kịp đóng dạn, người không kịp mặc giáp", bỏ chạy thục mạng qua sông Hồng. Quân Thanh chen nhau qua cầu phao, cầu gãy, hàng vạn tên chìm nghỉm dưới dòng nước xiết.

Trưa mồng 5 Tết Kỷ Dậu — sớm hơn 2 ngày so với dự kiến — vua Quang Trung cưỡi voi tiến vào thành Thăng Long trong tiếng reo hò văng vẳng của nhân dân. Chiếc áo bào màu đỏ thẫm của ông đã bị khói thuốc súng nhuộm đen cháy xém một bên vai, nhưng nụ cười rạng rỡ trên môi vị anh hùng áo vải vẫn sáng ngời giữa không gian Bắc Hà thanh bình trở lại.

Trận đánh ấy không chỉ đuổi sạch bóng dáng quân xâm lược ra khỏi bờ cõi, mà còn để lại một bài học muôn đời về tinh thần tự tôn dân tộc, sự chủ động và sức mạnh vượt mọi giới hạn của lòng yêu nước.