Chiếc áo bông chuyền tay ở đèo So
Ký ức xúc động về sự chăm lo chu đáo, ấm áp như người cha của Bác Hồ dành cho các chiến sĩ cảnh vệ giữa cái lạnh thấu xương trên đỉnh đèo So thời kỳ An toàn khu Việt Bắc.
Đèo So là con đèo hiểm trở nối liền hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn, nằm trong lòng An toàn khu (ATK). Vào mùa đông năm 1949, những đợt gió mùa đông bắc tràn về kéo theo sương muối buốt giá, phủ một lớp trắng mờ trên những tán lá rừng. Đường qua đèo So vắng ngắt, từng cơn gió lạnh lùa qua khe núi khiến cái rét như thấu vào tận xương thịt.
Thượng tá Nguyễn Đăng Lưu nhớ lại, đêm đó ông cùng hai chiến sĩ trẻ nhận nhiệm vụ trực tiếp gác đêm và bảo vệ vòng ngoài cho chuyến công tác đột xuất của Bác Hồ. Cái lạnh miền sơn cước đêm về càng thêm khắc nghiệt. Dù đã quấn chặt xà cạp và mặc lớp áo trấn thủ dã chiến mỏng, ông Lưu cùng các đồng đội vẫn không tránh khỏi những cơn run cầm cập, môi cắt không còn hạt máu.
Khoảng hai giờ sáng, thấy ngọn đèn dầu trong lán dã chiến của Bác vừa tắt, ông Lưu đi lại nhẹ nhàng quanh khu vực gác để giữ cho cơ thể bớt tê dại. Bất ngờ, cửa lán nứa mở khẽ, Bác Hồ bước ra. Trên tay Bác là chiếc áo bông cũ đã sờn vai – chiếc áo ấm duy nhất Bác thường dùng trong những chuyến đi xa.
Bác bước lại gần Thượng tá Nguyễn Đăng Lưu, không nói lời nào, tự tay khoác chiếc áo bông ấm áp lên vai ông rồi cẩn thận cài từng chiếc cúc áo. Bàn tay Bác gầy guộc nhưng vô cùng ấm áp.
Thấy Bác chỉ mặc chiếc áo vải nâu mỏng bên trong, ông Lưu xúc động nghẹn ngào, vội vàng cởi áo trả lại:
"Bác ơi, trời rét lắm, Bác phải mặc áo bông để giữ sức khỏe ạ! Bọn cháu trẻ tuổi, đứng gác di chuyển liên tục nên chịu được..."
Bác Hồ mỉm cười dịu dàng, giữ tay ông Lưu lại rồi ôn tồn bảo:
"Các chú đứng gác giữa sương gió đêm lạnh thế này mới là người chịu vất vả nhất. Bác ở trong lán kín gió hơn. Chiếc áo này chú mặc một lúc cho ấm người, rồi tý nữa chuyền lại cho đồng chí gác ca sau cùng mặc. Bác cháu ta nhường nhau chút hơi ấm, cái rét núi rừng có là gì so với tinh thần kháng chiến của quân dân ta."
Nói rồi, Bác còn tự tay lấy bình nước gừng ấm đặt ở góc bếp đưa cho từng người uống một ngụm để giữ nhiệt.
Chiếc áo bông chuyền tay đêm ấy trên đỉnh đèo So không chỉ sưởi ấm cơ thể người chiến sĩ trinh sát giữa đêm đông rét buốt, mà còn thắp lên trong lòng Thượng tá Nguyễn Đăng Lưu ngọn lửa ngời sáng về tình yêu thương bao la, sự chăm lo ân cần của Bác đối với những người lính bảo vệ cách mạng.
