CHIẾC ÁO CUỐI CÙNG – NGỌN LỬA BẤT TỬ CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG

“Chết còn chút áo cho nhau,
Miếng cơm dành để người sau ấm lòng.”

Hai câu thơ của nhà thơ Tố Hữu đã khắc họa thật xúc động hình ảnh người chiến sĩ cộng sản Vũ Văn Hiếu – một con người đã sống trọn đời vì lý tưởng cách mạng, ngay cả trong những giây phút cuối cùng vẫn dành trọn tình thương cho đồng chí, đồng đội. Đọc câu chuyện về cuộc đời và sự hy sinh của đồng chí, tôi không khỏi nghẹn ngào, kính phục. Là một đoàn viên thanh niên Việt Nam, tôi càng thấm thía giá trị của lòng trung thành, đức hy sinh và lý tưởng sống cao đẹp mà thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng cả tuổi xuân, máu xương để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

Đồng chí Vũ Văn Hiếu sinh ngày 20 tháng 3 năm 1907 trong một gia đình nông dân nghèo tại vùng quê Hải Hậu, Nam Định. Sinh ra giữa cảnh đất nước chìm trong ách áp bức của thực dân, đồng chí sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc. Từ những năm tháng học tập, lao động đến khi hòa mình vào phong trào công nhân vùng mỏ Hòn Gai, người thanh niên ấy đã không chọn cuộc sống bình yên cho riêng mình, mà quyết tâm dấn thân vào con đường cách mạng đầy gian lao, hiểm nguy.

Tháng 11 năm 1929, đồng chí được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng. Từ đây, cuộc đời người chiến sĩ trẻ gắn liền với sự nghiệp đấu tranh vì quyền lợi của nhân dân lao động và độc lập của Tổ quốc. Trên cương vị Bí thư Đảng ủy mỏ Hòn Gai – Cẩm Phả, rồi Bí thư Đặc khu ủy Đông Triều – Hòn Gai – Cẩm Phả, đồng chí luôn sâu sát quần chúng, tích cực xây dựng cơ sở cách mạng, góp phần khơi dậy tinh thần đấu tranh của công nhân vùng mỏ.

Con đường ấy không trải hoa hồng. Thực dân Pháp nhiều lần bắt bớ, tra tấn, giam cầm đồng chí trong những nhà tù khắc nghiệt. Nhưng xiềng xích có thể trói buộc thân thể, đòn roi có thể làm tổn thương thể xác, chứ không thể khuất phục một trái tim đã lựa chọn lý tưởng cách mạng làm lẽ sống. Trước tòa án thực dân, đồng chí khẳng định niềm tin vào con đường giải phóng con người khỏi áp bức, bất công. Bị kết án tù và đày ra Côn Đảo, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết, tiếp tục chiến đấu bằng ý chí kiên cường và niềm tin son sắt.

Điều khiến tôi đặc biệt xúc động là trong những tháng ngày bị giam cầm, giữa đói rét, bệnh tật và những trận đòn tra tấn tàn khốc, đồng chí Vũ Văn Hiếu chưa bao giờ đặt sự sống của bản thân lên trên sự an toàn của tổ chức và đồng đội. Khi bị bắt lần thứ hai vào đầu năm 1940, đồng chí kiên quyết bảo vệ bí mật cách mạng, chấp nhận chịu đựng đau đớn chứ không khai báo những điều có thể gây nguy hiểm cho đồng chí, đồng đội. Đó là bản lĩnh của người chiến sĩ cộng sản, là minh chứng cho một niềm tin không gì lay chuyển nổi.

Nhưng có lẽ, hình ảnh khiến trái tim tôi day dứt và xúc động nhất chính là những giây phút cuối đời của đồng chí tại nhà tù Côn Đảo.

Khi sức khỏe đã suy kiệt vì bệnh tật và chế độ lao tù tàn bạo, biết mình không còn sống được bao lâu, đồng chí Vũ Văn Hiếu đã trao chiếc áo đang mặc cho đồng chí Lê Duẩn và nghẹn ngào bày tỏ rằng mình vẫn mong làm được điều gì đó để phục vụ Đảng đến phút cuối cùng. Khi sự sống dần rời xa, điều đồng chí trăn trở không phải là nỗi đau của bản thân, mà là làm sao tiếp tục cống hiến, làm sao sẻ chia với người đồng chí đang cùng mình chịu đựng những tháng ngày khắc nghiệt.

Một chiếc áo bình thường, trong hoàn cảnh ấy, bỗng trở thành kỷ vật thiêng liêng. Đó không chỉ là chút tài sản cuối cùng của một người tù, mà còn là biểu tượng của tình đồng chí, của lòng nhân ái và đức hy sinh cao cả. Trong cảnh ngục tù tăm tối, khi cái chết cận kề, đồng chí vẫn nghĩ đến người khác. Chính điều ấy đã làm sáng lên vẻ đẹp bất diệt của nhân cách người chiến sĩ cách mạng.

Đồng chí Vũ Văn Hiếu hy sinh ngày 26 tháng 4 năm 1942, khi mới 35 tuổi. Một cuộc đời khép lại giữa chốn lao tù, nhưng lý tưởng và tấm gương của đồng chí vẫn sống mãi trong lòng dân tộc. Câu nói “Sống vì Đảng, mà chết cũng không rời Đảng” không chỉ khái quát cuộc đời của một người cộng sản kiên trung, mà còn nhắc nhở các thế hệ hôm nay về ý nghĩa của sự tận tụy, lòng trung thành và trách nhiệm đối với lý tưởng đã lựa chọn.

Là một đoàn viên thanh niên trong thời bình, tôi tự hỏi mình đã làm được gì để xứng đáng với những hy sinh lớn lao ấy? Chúng tôi may mắn được sống trong một đất nước độc lập, được học tập, lao động và theo đuổi ước mơ mà không phải đối mặt với xiềng xích, tù đày hay bom đạn. Vì vậy, càng hiểu lịch sử, tôi càng nhận thức rõ rằng lòng biết ơn không thể chỉ dừng lại ở những lời tri ân, mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.

Noi gương đồng chí Vũ Văn Hiếu, tuổi trẻ hôm nay cần sống có lý tưởng, có trách nhiệm, biết đặt lợi ích chung lên trên sự ích kỷ cá nhân; không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao năng lực và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng. Mỗi đoàn viên hãy bắt đầu từ những việc làm thiết thực: hoàn thành tốt nhiệm vụ, sống trung thực, đoàn kết, nhân ái, tích cực tham gia hoạt động tình nguyện và góp sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp.

Tôi tin rằng, tinh thần của một thế hệ không chỉ được gìn giữ bằng những trang sử, những tượng đài hay những ngày kỷ niệm, mà còn được tiếp nối trong từng hành động tử tế của thế hệ sau.

Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng ngọn lửa lý tưởng trong trái tim người chiến sĩ Vũ Văn Hiếu vẫn mãi cháy sáng. Chiếc áo năm xưa có thể đã trở thành kỷ vật của lịch sử, nhưng nghĩa tình gửi gắm trong đó sẽ không bao giờ phai nhạt. Đó là lời nhắc nhở thiêng liêng rằng con người có thể hy sinh tuổi trẻ, thậm chí cả cuộc đời mình, nhưng những giá trị cao đẹp mà họ để lại sẽ trường tồn cùng năm tháng.

Xin kính cẩn nghiêng mình trước người chiến sĩ cộng sản kiên trung! Xin tri ân những thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh để đất nước có được mùa xuân độc lập hôm nay!

Và xin hứa, bằng tất cả nhiệt huyết của tuổi trẻ Việt Nam, chúng tôi sẽ tiếp tục giữ gìn ngọn lửa yêu nước, sống xứng đáng với sự hy sinh của cha anh, để lý tưởng cao đẹp của những người đi trước mãi được tiếp nối trên hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nhà trưng bày hiện vật, tư liệu về Đồng chí Vũ Văn Hiếu

Khu lưu niệm Đồng chí Vũ Văn Hiếu, xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình