Chiếc áo khoác nối khúc và bài học về sự cần kiệm của người lãnh đạo
Vào những năm tháng miền Bắc bước vào giai đoạn chiến tranh ác liệt, dồn toàn sức người sức của cho tiền tuyến miền Nam, cuộc sống của nhân dân vô cùng muôn vàn khó khăn. Khẩu hiệu "thắt lưng buộc bụng", "mỗi người làm việc bằng hai" không chỉ là lời kêu gọi mà trở thành nếp sống hàng ngày. Trong hoàn cảnh đó, Chủ tịch Tôn Đức Thắng – vị nguyên thủ quốc gia, người kế nhiệm trọng trách mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại – đã nêu một tấm gương sáng ngời về sự giản dị và tiết kiệm đến mức khắc kỷ.
Người ta vẫn thường thấy Bác Tôn khoác trên mình những bộ quần áo giản dị nhất, thường là bộ đồ kaki màu cỏ úa hoặc màu sẫm đã ngả màu theo thời gian. Bác không bao giờ yêu cầu may mới nếu bộ quần áo cũ vẫn còn có thể mặc được. Đối với Bác, một mảnh vải mới lúc bấy giờ cũng là mồ hôi nước mắt của người nông dân trên đồng ruộng, là sự chắt chiu của người thợ trong nhà máy.
Vào một buổi sáng mùa đông rát buốt của Hà Nội, gió mùa Đông Bắc tràn về mang theo cái lạnh thấu xương. Đồng chí cảnh vệ bước vào phòng làm việc để chuẩn bị lò sưởi và rót nước ấm cho Bác. Khi Bác Tôn đứng lên với tay lấy chiếc áo khoác bạt vắt trên lưng ghế, đồng chí cảnh vệ tinh ý nhận ra một chi tiết lạ. Chiếc áo khoác ấy đã quá cũ, những đường chỉ ở vai áo đã sờn rách, cổ áo sờn tưa nhăn nheo. Nhưng điều đáng chú ý nhất là ở dưới phần gấu áo, có một đoạn vải khác màu được khâu nối thêm vào, chạy dọc theo vòng eo.
Người cảnh vệ, vốn đã quen với sự giản dị của Bác, nhưng nhìn thấy cảnh tượng vị Chủ tịch nước mặc một chiếc áo chắp vá, nối gấu như vậy, trong lòng không khỏi dâng lên một niềm xót xa. Anh rụt rè bước tới, giọng đầy vẻ ái ngại và chân thành:"Bác ơi, cháu thấy chiếc áo này của Bác đã quá cũ và sờn rách hết cả rồi. Lại còn phải chắp nối thêm một khúc thế này trông không được tươm tất cho lắm. Hôm nay trời lạnh, Bác lại sắp có lịch tiếp khách quốc tế. Bác là Chủ tịch nước, đại diện cho thể diện của quốc gia, cháu xin phép được báo cáo bộ phận hậu cần đi may cho Bác một chiếc áo khoác mới cho ấm và lịch sự hơn ạ."
Nghe người cảnh vệ nói, Bác Tôn đang cài dở cúc áo liền dừng tay lại. Bác quay sang nhìn người đồng chí trẻ tuổi bằng ánh mắt hiền từ, nụ cười hiền hậu nở trên môi. Bác đưa tay vuốt nhẹ lên vết nối ở gấu áo, nơi những đường kim mũi chỉ được khâu rất cẩn thận, rồi chậm rãi nói:
"Bác biết cháu thương Bác, lo cho thể diện của Bác. Nhưng cháu à, đất nước ta còn nghèo, đồng bào ta ở miền Nam đang ngày đêm đổ máu, nhân dân miền Bắc đang phải ăn độn ngô, độn khoai để chắt chiu từng hạt gạo gửi ra tiền tuyến. Bác mặc chiếc áo cũ này vẫn còn ấm chán. Chiếc áo tuy có nối gấu, nhưng nó lại nhắc nhở Bác về sự vất vả của người dân."
Bác trầm ngâm một lát rồi nói tiếp một câu mà người cảnh vệ ấy ghi nhớ mãi đến suốt đời:
"Chủ tịch nước mặc áo nối thì dân mới có đủ cơm ăn. Nếu Chủ tịch nước lúc nào cũng xúng xính áo quần lụa là, may mới liên tục trong khi dân chúng còn đang chịu cảnh lầm than, đói rét, thì Chủ tịch nước đó không còn là người của nhân dân nữa."
Chiếc áo nối khúc ấy thực chất là do trước đó, áo bị ngắn đi sau nhiều lần giặt và mặc qua nhiều năm. Bác không cho vứt đi mà nhờ người thợ may cắt một đoạn vải từ một chiếc quần cũ khác, tỉ mỉ nối thêm vào phần gấu áo để mặc cho đủ ấm qua mùa đông. Bác tự hào về vết nối ấy, coi đó như một "tấm huân chương" của sự cần kiệm.
Câu chuyện về chiếc áo khoác nối khúc của Chủ tịch Tôn Đức Thắng nhanh chóng lan truyền trong đội ngũ những người phục vụ và các cán bộ Trung ương. Nó trở thành một bài học không lời nhưng có sức nặng ngàn cân về đạo lý làm quan, về sự trong sáng của người cộng sản. Bác Tôn đã chứng minh rằng, uy quyền và sự tôn kính của nhân dân dành cho một nhà lãnh đạo không nằm ở những bộ âu phục đắt tiền, không nằm ở những nghi thức xa hoa, mà nằm ở chính trái tim đồng cảm, cùng chung nhịp đập, cùng chia sẻ miếng cơm manh áo với những người dân lam lũ nhất.
