Chiếc áo trấn thủ của cụ Nguyễn Văn Đạt
Trong căn nhà cũ của gia đình, nơi góc tủ gỗ luôn đặt một chiếc hộp nhỏ bọc vải nhung đỏ. Bên trong là chiếc áo trấn thủ đã sờn vai, ngả màu thời gian cùng chiếc huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên. Đó là di vật quý giá nhất mà cụ Nguyễn Văn Đạt để lại cho con cháu.
Mỗi lần lật mở chiếc áo, cụ Đạt lại trầm ngâm nhớ về mùa đông năm 1953. Ngày ấy, cụ vừa tròn hai mươi tuổi, tạm biệt làng quê ven sông Đáy để lên đường nhập ngũ. Hành trang mang theo ngoài lòng nhiệt huyết chỉ có chiếc áo trấn thủ do người vợ trẻ – cụ bà Lê Thị Mai – tự tay chằn từng đường kim mũi chỉ. Ngày chia tay ở đầu làng, cụ Mai ôm lấy chồng dặn dò: "Anh đi giữ lấy xóm làng, ngày hòa bình nhớ về với mẹ con em."
Những ngày đào hào, xẻ núi ở chiến trường Điện Biên Phủ khắc nghiệt vô cùng. Mưa rừng, bùn lầy và cái lạnh cắt da cắt thịt của vùng Tây Bắc như chực nuốt chửng sức lực của các chiến sĩ. Chiếc áo trấn thủ ấy không chỉ giữ ấm cơ thể, mà còn là điểm tựa tinh thần giúp cụ Đạt cùng đồng đội kiên cường bám trụ qua từng trận mưa bom bão đạn.
Chiều ngày 7/5/1954, khi lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" tung bay trên mái hầm De Castries, cụ Đạt vỡ òa trong nước mắt chiến thắng. Giữa tiếng reo hò của đồng đội, cụ vội rút từ túi áo trấn thủ ra tấm ảnh gia đình đã ngấm nước mưa, mỉm cười vì đã giữ trọn lời hẹn ngày ra đi.
Chiến tranh đã lùi xa, cụ Đạt cũng đã về với tổ tiên. Nhưng chiếc áo sờn màu ấy vẫn nằm đó như một nhân chứng sống, nhắc nhở thế hệ sau về sự hy sinh và tinh thần kiên cường của một "thời hoa lửa" hào hùng.



