Chiếc áo trao đồng đội nơi ngục tù Côn Đảo
Câu chuyện kể về người cán bộ trưởng thành từ phong trào công nhân mỏ Quảng Ninh, hai lần bị đày ra Côn Đảo. Trong những ngày cuối đời, khi biết mình khó có thể qua khỏi, ông đã trao chiếc áo của mình cho đồng chí Lê Duẩn với mong muốn người đồng đội tiếp tục sống và hoạt động cách mạng.
Năm 1928, chàng thanh niên Vũ Văn Hiếu rời quê hương Nam Định đến vùng mỏ Hà Tu, Hòn Gai tìm việc làm. Chứng kiến cuộc sống khó khăn của những người thợ mỏ, ông tham gia vận động công nhân, tổ chức học chữ, đọc sách báo và xây dựng các cơ sở cách mạng.
Tháng 10/1930, ông được chỉ định giữ chức Bí thư Đặc khu ủy Đông Triều – Hòn Gai – Cẩm Phả. Trong quá trình hoạt động, ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn và đày ra Côn Đảo.
quangninh.gov.vn+1
Đầu năm 1941, Vũ Văn Hiếu bị đày ra Côn Đảo lần thứ hai. Điều kiện nhà tù khắc nghiệt khiến bệnh lao của ông ngày càng trầm trọng. Trong cảnh tù đày thiếu thốn, ông và đồng chí Lê Duẩn cùng chịu đựng bệnh tật, đói rét.
Khi biết sức khỏe không còn cho phép mình tiếp tục sống, Vũ Văn Hiếu nghĩ đến việc làm cuối cùng có thể giúp ích cho đồng đội.
Ông cởi chiếc áo đang mặc trao cho đồng chí Lê Duẩn, mong người đồng đội có thêm điều kiện vượt qua những ngày khắc nghiệt trong nhà tù, tiếp tục hoạt động cách mạng.
Đồng chí Lê Duẩn ban đầu không nhận. Nhưng Vũ Văn Hiếu vẫn tha thiết trao áo, bởi ông coi đó là việc cuối cùng mình còn có thể làm.
Ngày 26/4/1942, Vũ Văn Hiếu qua đời tại nhà tù Côn Đảo, khi mới 35 tuổi. Câu chuyện về chiếc áo được lưu giữ qua hồi ức và các tài liệu lịch sử, sau này trở thành cảm hứng cho bức tượng "Trao áo" tại Nghĩa trang Hàng Dương.
