CHIẾC BA LÔ CÒN MÙI KHÓI SÚNG

Có những kỷ vật không mang giá trị vật chất, nhưng lại chứa đựng cả một phần lịch sử. Đó là câu chuyện tôi được nghe trong một lần đến tham quan phòng truyền thống của quê hương. Giữa hàng trăm hiện vật, ánh mắt tôi dừng lại trước một chiếc ba lô bộ đội đã bạc màu.

Chiếc ba lô ấy cũ kỹ, những đường chỉ đã sờn, quai đeo được vá đi vá lại nhiều lần. Người hướng dẫn bảo rằng nó thuộc về một liệt sĩ quê Nghệ An, hy sinh khi tuổi đời mới hai mươi ba. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, chiếc ba lô vẫn được gìn giữ như một chứng nhân của chiến tranh.

Tôi đứng thật lâu trước hiện vật ấy. Không hiểu sao, trong suy nghĩ của mình, tôi như nhìn thấy hình ảnh người chủ nhân năm nào đang khoác chiếc ba lô ấy băng qua những cánh rừng Trường Sơn.

Trong ba lô có gì?

Có lẽ chỉ là vài bộ quần áo đã bạc màu, một chiếc võng dù, một bi đông nước, vài nắm gạo sấy, quyển sổ tay, bức ảnh gia đình và lá thư mẹ gửi từ quê nhà.

Đó là tất cả tài sản của một người lính.

Ngày lên đường, anh cũng như bao chàng trai khác, mang theo tuổi trẻ, mang theo ước mơ còn dang dở và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước thống nhất.

Chiến tranh không giống những gì người ta thường hình dung qua phim ảnh. Đó là những ngày hành quân triền miên dưới mưa rừng, những đêm ngủ trong hầm tối, những bữa cơm chỉ có vài nắm gạo với chút muối vừng. Có những hôm cả đơn vị phải nhịn đói vì đường tiếp tế bị bom cắt đứt.

Thế nhưng chưa bao giờ người lính nghĩ đến việc lùi bước.

Họ động viên nhau bằng những câu chuyện về quê hương.

Người kể về cánh đồng lúa đang mùa gặt.

Người nhắc đến con sông tuổi thơ.

Người lại nhớ tiếng mẹ gọi mỗi chiều.

Chính những ký ức bình dị ấy đã tiếp thêm sức mạnh để họ vượt qua những tháng ngày gian khổ nhất.

Một buổi sáng, đơn vị nhận nhiệm vụ mở đường cho lực lượng phía sau tiến lên. Bom đạn dội xuống dữ dội. Khói bụi phủ kín cả cánh rừng.

Người lính trẻ ôm chiếc ba lô lao lên phía trước.

Anh biết phía trước là hiểm nguy.

Nhưng phía sau là đồng đội.

Là Tổ quốc.

Là quê hương đang chờ ngày hòa bình.

Anh ngã xuống khi nhiệm vụ vừa hoàn thành.

Chiếc ba lô vẫn còn trên vai.

Sau chiến tranh, đồng đội tìm lại được kỷ vật ấy.

Bên trong vẫn còn nguyên bức ảnh gia đình đã ố vàng. Góc ảnh có dòng chữ nhỏ: "Mẹ chờ con về."

Chỉ bốn chữ giản dị thôi mà khiến bao người không cầm được nước mắt.

Tôi lặng nhìn chiếc ba lô sau lớp kính.

Không ai biết nó còn lưu giữ mùi khói súng hay không.

Nhưng tôi tin, trong ký ức của dân tộc, chiếc ba lô ấy mãi mãi mang theo hơi thở của một thời hoa lửa.

Nó kể cho thế hệ hôm nay về những con người bình dị đã viết nên những trang sử hào hùng bằng chính tuổi trẻ của mình.

Là một đoàn viên thanh niên, tôi thấy mình thật may mắn khi được lớn lên trong hòa bình.

Tôi không phải hành quân giữa bom rơi.

Không phải chia nhau từng ngụm nước giữa chiến trường.

Không phải đối mặt với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Nhưng điều đó không có nghĩa là tôi được phép sống hời hợt.

Thế hệ trẻ hôm nay có một mặt trận mới.

Đó là mặt trận của tri thức.

Của sáng tạo.

Của chuyển đổi số.

Của phát triển quê hương.

Nếu cha anh năm xưa dùng súng để bảo vệ Tổ quốc, thì chúng tôi hôm nay phải dùng trí tuệ, lòng trung thực, tinh thần cống hiến và khát vọng vươn lên để làm giàu cho đất nước.

Rời phòng truyền thống, tôi ngoái nhìn chiếc ba lô lần cuối.

Tôi hiểu rằng, có những kỷ vật không chỉ để trưng bày.

Chúng được giữ lại để nhắc nhở mỗi thế hệ rằng: hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.

Và trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay là gìn giữ, vun đắp những giá trị thiêng liêng mà biết bao người đã đánh đổi bằng cả cuộc đời mình.