Chiếc ba lô còn vương mùi khói

Tôi chỉ biết về chiến dịch năm 1950 qua chiếc ba lô cũ của cha. Mỗi lần cha mở ba lô ra, tôi lại thấy những thứ ông giữ từ thời Chiến dịch Biên giới Thu - Đông: một mảnh vải sờn, một cuốn sổ nhỏ, và vài viên đá nhặt từ Đông Khê. Ông kể rằng sau trận đánh, ông nhặt mấy viên đá đó bỏ vào ba lô, như để nhớ nơi đã mất nhiều đồng đội. Có lần tôi hỏi sao không bỏ đi cho nhẹ, ông chỉ lắc đầu. Khi lớn lên, tôi mới hiểu, những thứ tưởng như vô nghĩa ấy lại là phần ký ức ông không muốn đánh mất. Mỗi khi nghe nhắc đến chiến thắng năm 1950, tôi không hình dung bằng bản đồ hay con số, mà nghĩ đến chiếc ba lô ấy – một vật nhỏ bé nhưng chứa cả một đoạn đời mà cha tôi đã đi qua.