Chiếc ba lô cũ và câu chuyện về một thời hoa lửa

Nếu một ngày chúng ta bắt gặp một chiếc ba lô quân đội đã cũ, có lẽ điều đầu tiên nhìn thấy chỉ là màu vải đã bạc, những đường may sờn cũ và những vết dấu thời gian.

Nhưng hãy thử dừng lại lâu hơn một chút.

Hãy thử tưởng tượng chiếc ba lô ấy từng được khoác trên vai một người lính trẻ.

Nó đã đi qua những con đường nào?

Đã từng ở bên người lính trong bao nhiêu đêm hành quân?

Đã từng được đặt xuống bên một bờ suối, một cánh rừng hay một căn hầm giữa những ngày tháng chiến tranh?

Và trong những ngày tháng ấy, nó đã cất giữ những gì?

Có thể chỉ là vài bộ quần áo, một chiếc bi đông, ít vật dụng cá nhân.

Có thể là một quyển sổ nhỏ.

Có thể là một tấm ảnh gia đình.

Có thể là một lá thư từ quê nhà.

Những vật dụng ấy hôm nay nhìn qua có thể rất bình thường. Nhưng với người lính giữa chiến trường, mỗi vật đều có một ý nghĩa riêng.

Chiếc ba lô không chỉ mang trên vai những vật dụng cần thiết cho cuộc sống chiến đấu. Nó còn mang theo một phần cuộc sống phía sau người lính.

Đó là mái nhà.

Là quê hương.

Là gia đình.

Là những người thân đang chờ đợi.

Và có lẽ, trong một góc nhỏ của chiếc ba lô, còn có cả những ước mơ mà người lính tạm gác lại khi lên đường.

Những năm tháng chiến tranh đã đặt tuổi trẻ Việt Nam trước những lựa chọn lớn lao.

Họ có thể có những ước mơ riêng, những dự định riêng, nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng lên đường.

Ở Hải Phòng, truyền thống chiến đấu của quân và dân thành phố được hình thành và tôi luyện qua hai cuộc kháng chiến. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Hải Phòng – Kiến An đã tiến hành chiến tranh nhân dân ngay trong vùng địch tạm chiếm; những địa danh như đường 5, đường 10, Sở Dầu, Cát Bi đã trở thành những dấu ấn trong lịch sử thành phố.

Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, Hải Phòng tiếp tục là một trong những địa bàn trọng điểm bị đánh phá. Thành phố vừa sản xuất, vừa chiến đấu, vừa bảo đảm giao thông và chi viện cho tiền tuyến. Những trận chiến đấu trên đảo Bạch Long Vĩ từ tháng 3 năm 1965 mở đầu cho một thời kỳ chiến đấu chống chiến tranh phá hoại trên địa bàn Hải Phòng.

Trong dòng lịch sử ấy, có biết bao người lính đã mang ba lô lên đường.

Họ đi qua những năm tháng mà mỗi bước chân đều có thể phải đối diện với hiểm nguy.

Nhưng điều khiến chúng ta xúc động khi nhìn lại không chỉ là sự khốc liệt của chiến tranh.

Đó còn là tình người.

Một người lính có thể chia sẻ cho đồng đội phần lương thực ít ỏi.

Một lá thư nhận được từ hậu phương có thể được đọc đi đọc lại cho cả nhóm cùng nghe.

Một tấm ảnh gia đình có thể trở thành câu chuyện được kể trong những phút nghỉ hiếm hoi.

Những điều nhỏ bé ấy giúp con người giữ được niềm tin và sự ấm áp ngay giữa những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Bởi chiến tranh có thể khiến cuộc sống thiếu thốn, nhưng không thể làm mất đi tình đồng chí, đồng đội và tình yêu quê hương.

Chiếc ba lô vì thế cũng trở thành một biểu tượng.

Nó theo người lính đi qua những chặng đường dài.

Có khi trên vai một người lính trẻ.

Có khi được trao lại cho một người đồng đội.

Có khi nằm lại nơi chiến trường.

Có khi may mắn trở về cùng người lính sau ngày đất nước hòa bình.

Và nếu chiếc ba lô ấy còn được gìn giữ đến hôm nay, nó đã trở thành một chứng nhân lặng lẽ của thời gian.

Nó không biết nói.

Nhưng người hôm nay có thể kể câu chuyện của nó.

Kể để nhớ.

Kể để biết ơn.

Và kể để thế hệ trẻ hiểu rằng hòa bình không phải là món quà tự nhiên xuất hiện trong cuộc sống.

Hải Phòng hôm nay đã mang một diện mạo rất khác. Thành phố Cảng phát triển mạnh mẽ, những khu đô thị mới, những con đường rộng mở, những công trình hiện đại nối tiếp nhau hình thành. Nhưng trong dòng chảy phát triển ấy, ký ức về một Hải Phòng “Trung dũng – Quyết thắng” vẫn là một phần quan trọng của truyền thống thành phố.

Đối với đoàn viên, thanh niên, việc gìn giữ những ký ức ấy không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao.

Đôi khi chỉ là tìm hiểu một câu chuyện lịch sử.

Là trân trọng một kỷ vật.

Là lắng nghe lời kể của thế hệ đi trước.

Là đưa những câu chuyện lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Và với những người đang công tác trong trường mầm non, việc ấy càng có một ý nghĩa đặc biệt.

Trẻ nhỏ chưa thể hiểu hết những khái niệm lớn lao như chiến tranh, độc lập hay hy sinh. Nhưng trẻ có thể được nuôi dưỡng lòng biết ơn từ những điều rất giản dị.

Một câu chuyện về người lính.

Một bức ảnh cũ.

Một chiếc ba lô.

Một bài hát về quê hương.

Một hoạt động nhỏ hướng về ngày Thương binh – Liệt sĩ.

Từ những điều gần gũi ấy, trẻ dần biết rằng cuộc sống bình yên hôm nay được xây dựng bởi công sức của rất nhiều thế hệ.

Giáo dục truyền thống cho trẻ không phải là đưa những điều quá nặng nề vào thế giới tuổi thơ.

Đó là giúp trẻ biết yêu thương.

Biết trân trọng.

Biết nói lời cảm ơn.

Biết yêu quê hương.

Và lớn lên với ý thức rằng mình cũng có trách nhiệm làm cho quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

Có lẽ đó chính là cách đẹp nhất để một chiếc ba lô cũ tiếp tục kể câu chuyện của mình.

Từ vai người lính năm xưa đến đôi vai của thế hệ trẻ hôm nay.

Từ những con đường chiến tranh đến những con đường bình yên.

Từ những năm tháng gian khổ đến một cuộc sống đang từng ngày phát triển.

Chiếc ba lô có thể đã cũ.

Nhưng câu chuyện mà nó mang theo thì không bao giờ cũ.

Bởi mỗi kỷ vật lịch sử đều là một lời nhắc nhở:

Hãy trân trọng hòa bình. Hãy biết ơn những người đã hy sinh. Và hãy sống xứng đáng với những gì các thế hệ đi trước đã trao lại cho chúng ta.