CHIẾC BA LÔ CỦA NHỮNG NĂM THÁNG CŨ

Có một chiếc ba lô cũ mà bác Phạm Công Thụ vẫn nhớ.

Chiếc ba lô ấy có thể đã không còn nữa, nhưng trong ký ức của bác, nó vẫn nằm đâu đó cùng những năm tháng tuổi trẻ. Ngày ấy, một người thanh niên rời quê, khoác trên mình bộ quân phục, đeo chiếc ba lô lên vai và bắt đầu một cuộc đời khác – cuộc đời của người lính.

Bác Thụ kể rằng, những ngày đầu xa nhà, điều khó quen nhất không phải là cuộc sống thiếu thốn hay những buổi tập vất vả, mà là cảm giác đêm xuống không còn được ở bên gia đình. Ở quê, buổi tối còn có tiếng người thân trò chuyện, tiếng hàng xóm gọi nhau. Còn trong đơn vị, mọi thứ trở nên yên tĩnh sau giờ nghỉ.

Những lúc ấy, người lính trẻ thường nhớ quê.

Nhớ một bữa cơm gia đình. Nhớ con đường làng. Nhớ những người thân. Có khi chẳng có chuyện gì đặc biệt, nhưng chỉ cần nghĩ đến quê nhà là lòng lại nao nao.

Rồi cuộc sống quân ngũ cuốn con người ta đi. Ngày nối ngày, tháng nối tháng. Những gương mặt xa lạ dần trở thành quen thuộc. Người này biết người kia thích món gì, quê ở đâu, nhà có mấy anh chị em. Những câu chuyện về gia đình được kể trong những lúc nghỉ ngơi. Có hôm mệt, chẳng ai nói với ai câu nào, chỉ ngồi bên nhau cũng thấy yên lòng.

Bác Thụ nhớ nhất có lẽ là những người đồng đội năm ấy.

Có những người cùng bác đi qua một quãng đời rất dài, cũng có những người chỉ gặp nhau trong một khoảng thời gian ngắn. Nhưng tình cảm của người lính thì lạ lắm – nhiều khi không cần nói nhiều, chỉ cần nhìn nhau cũng hiểu. Một người mệt thì người khác đỡ việc. Một người nhận được thư nhà thì cả nhóm cùng vui. Có chút quà quê cũng chẳng ai giữ riêng cho mình.

Những điều rất nhỏ ấy, sau này khi cuộc sống đã đủ đầy hơn, người ta mới nhận ra đó lại là những điều khó tìm nhất.

Thời gian trôi qua. Người lính trẻ năm nào dần trưởng thành. Những ngày tháng quân ngũ không chỉ cho bác Thụ những trải nghiệm mà còn cho bác một cách nhìn khác về cuộc sống. Bác hiểu rằng con người có thể chịu được rất nhiều khó khăn nếu bên cạnh có những người cùng chung một niềm tin.

Rồi đến ngày rời quân ngũ, bác mang theo rất ít đồ đạc nhưng lại mang về một hành trang vô hình rất lớn: những kỷ niệm của tuổi trẻ.

Ngày trở về quê, cảnh vật vẫn thân quen. Con đường ấy, mái nhà ấy, những người thân ấy. Nhưng người trở về đã khác với chàng trai ngày nào ra đi. Những năm tháng đã làm bác trưởng thành, trầm lắng và hiểu hơn giá trị của hai chữ “bình yên”.

Bây giờ, khi tóc đã bạc, mỗi lần nhắc lại chuyện cũ, bác Thụ có thể không nhớ hết từng ngày, từng tháng. Nhưng có những thứ thì nhớ rất rõ: một chiếc ba lô trên vai, những người đồng đội bên cạnh và hình ảnh quê hương trong những ngày xa nhà.

Có lẽ “thời hoa lửa” không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện lớn lao. Đôi khi, nó được tạo nên từ những điều rất bình thường: một người trẻ rời quê, một lá thư nhà, một bữa cơm cùng đồng đội, một đêm nhớ mẹ và một ngày trở về.

Và trong cuộc đời bác Phạm Công Thụ, những năm tháng ấy mãi là một chương không thể viết lại lần thứ hai.

Một thời đã qua – nhưng mỗi khi nhớ lại, vẫn thấy mình như người lính trẻ ngày nào, với chiếc ba lô trên vai và cả quê hương ở phía sau.