Chiếc ba lô không mở

gày Nam nhập ngũ, cả xóm kéo nhau ra tận đầu làng tiễn cậu lên đường. Mẹ cậu khóc nhiều nhất, còn cha chỉ lặng lẽ ngồi vá lại quai chiếc ba lô cũ đã sờn màu quân đội. Trước khi đi, ông đưa chiếc ba lô cho Nam rồi nói: — Ba từng mang nó suốt những năm chiến tranh. Giờ đến lượt con. Nam ôm chiếc ba lô vào lòng, thấy trong mắt cha ánh lên điều gì rất lạ — vừa tự hào, vừa lo lắng. Trong đơn vị, chiếc ba lô cũ của Nam nổi bật giữa những chiếc mới tinh của đồng đội. Màu vải bạc phếch, vài đường chỉ đã bung ra, nhưng Nam chưa từng đổi cái khác. Cậu giữ gìn nó cẩn thận như một báu vật. Điều kỳ lạ là chẳng ai thấy Nam mở chiếc ba lô ấy bao giờ. Mỗi lần hành quân nghỉ chân, mọi người lấy đồ ăn, áo quần hay thư từ trong ba lô ra sắp xếp, còn Nam chỉ ngồi tựa gốc cây, tay đặt lên chiếc ba lô như canh giữ điều gì quan trọng lắm. Dũng — cậu bạn thân cùng tiểu đội — nhiều lần tò mò hỏi: — Trong đó có vàng hả mày? Nam chỉ cười: — Có thứ còn quý hơn vàng. Rồi cậu im lặng. Một đêm mưa rừng dữ dội, đơn vị phải di chuyển khẩn cấp vì nước lũ đổ về. Đường trơn trượt, bóng tối dày đặc. Trong lúc vượt qua con suối lớn, Nam bị ngã. Dòng nước xiết cuốn phăng chiếc ba lô khỏi vai cậu. — Ba lô của tao! Nam lao theo trong tuyệt vọng. Dũng cùng mấy người khác vội kéo cậu lại. Giữa dòng nước đục ngầu, chiếc ba lô xoay vài vòng rồi biến mất. Đêm đó, Nam ngồi lặng bên bếp lửa, mắt đỏ hoe. Lần đầu tiên đồng đội thấy cậu khóc. Dũng khẽ hỏi: — Trong đó có gì mà mày quý vậy? Nam im rất lâu rồi mới trả lời: — Là thư của mẹ tao. Cả tiểu đội lặng đi. Nam kể rằng từ ngày nhập ngũ, tháng nào mẹ cũng gửi thư cho cậu. Cậu đọc xong lại cất vào chiếc ba lô cũ của cha. Không bỏ đi lá nào. — Tao sợ mở nhiều quá, thư sẽ cũ và rách mất… — Nam cười buồn — Nên tao chỉ cất vào rồi khóa lại. Sau hôm ấy, không ai còn trêu chiếc ba lô của Nam nữa. Một tuần sau, đơn vị nhận được bưu phẩm từ quê gửi lên. Trong đó có một chiếc ba lô mới và lá thư ngắn của mẹ Nam: “Ba con nói chiếc ba lô cũ mất rồi thì tiếc thật, nhưng điều quan trọng nhất không nằm trong đó. Nó nằm ở nơi con luôn nhớ về gia đình.” Nam đọc thư, lặng người rất lâu. Đêm ấy, lần đầu tiên cậu mở chiếc ba lô mới trước mặt đồng đội. Bên trong, ngoài bộ quần áo và ít bánh quê, còn có một tấm ảnh gia đình đã cũ. Nam mỉm cười, siết chặt tấm ảnh vào ngực. Có những thứ tưởng đã mất đi, nhưng thật ra vẫn luôn ở lại trong lòng người.