chiếc ba lô ngày càng nhẹ và con heo 40 kg giữa rừng

Bác Trần Minh, tên thật là Trần Phú Thịnh, sinh năm 1927, mất năm 2015. Quê quán: thôn La Chữ, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa. Là một cán bộ lão thành cách mạng, trong thời kỳ kháng chiến và sau ngày đất nước giải phóng, ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển quê hương Ninh Thuận.

Theo lời kể của cô Trần Thị Sơn - tức Mười Sơn, cháu ruột của bác Trần Minh và gọi bác bằng chú (Nguyên Tỉnh Ủy viên, Trưởng Ban VHXH Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Thuận, nhiệm kỳ 2004-2009), đoàn nghỉ tại một trạm hơn 15 ngày để hoàn tất những thủ tục cần thiết và chuẩn bị hành trang.

Bác sĩ kiểm tra sức khỏe, mọi người được cân lại trọng lượng hành lý. Quy định đặt ra là mỗi người chỉ được mang theo một lượng đồ nhất định.

Đoàn Ninh Thuận có 11 người, gồm cán bộ chính trị, kỹ thuật công binh và những thành viên phục vụ. Vì sức khỏe của đoàn không thật tốt, cán bộ ở trạm khuyên mọi người giảm bớt hành lý. Ai cũng phải lựa chọn rất kỹ thứ gì cần mang theo, thứ gì phải bỏ lại.

Cuối cùng, những vật dụng cá nhân được giảm xuống mức tối thiểu. Có người phải bỏ lại những thứ tưởng như rất cần thiết trong cuộc sống thường ngày. Đến chiếc lược chải tóc hay đoạn bàn chải đánh răng cũng có người không muốn mang tiếp.

Riêng bác Trần Minh giữ lại một ít thuốc cần thiết vì nghĩ rằng dọc đường chắc chắn sẽ có người cần đến. Chính vì vậy, bác trở thành người mang nhiều thuốc nhất trong đoàn.

Giữa tháng 8/1959, đoàn chính thức lên đường. Qua giới tuyến 17, mọi người được nhắc phải đi nhẹ, giữ liên lạc và bám sát nhau. Bác từng nghĩ rằng phía trước sẽ là một hệ thống phòng thủ dày đặc, nhưng rồi đoàn đi qua những địa hình đơn sơ hơn dự đoán.

Có lúc người liên lạc chỉ cho bác thấy phía dưới chân là đất thuộc khu vực tạm chiếm. Nhận ra mình đã thực sự bước vào miền Nam, bác chỉ cười trước sự giản dị của khoảnh khắc ấy.

Từ đây, tuyến đường Tây Quảng Trị bắt đầu hiện ra đúng với sự khắc nghiệt của nó. Núi cao, dốc đứng, đường quanh co. Có những đoạn vừa leo lên cao lại bất ngờ đổ xuống vực sâu. Cả đoàn nhiều ngày liên tục phải leo núi, vượt dốc.

Sau khoảng một tuần, sức khỏe của mọi người bắt đầu giảm sút. Có người phát sốt, có người bỏ ăn. Hành trang cũng nhẹ dần sau mỗi trạm. Mỗi lần dừng chân lại là một lần mọi người tự “thanh lọc” hành lý để có thể tiếp tục.

Ngày thứ bảy, đoàn được nghỉ tại một trạm. Trạm trưởng cho một con heo khoảng 40 kg làm lương khô. Không ai muốn cầm dao làm thịt vì chưa quen, cuối cùng bác Trần Minh đứng ra lo việc này. Sau đó, mọi người cùng nhau chế biến thịt, chia nhỏ để làm thức ăn dự trữ.

Bốn giờ sáng hôm sau, đoàn lại tiếp tục lên đường. Sau một ngày nghỉ và được bồi dưỡng, sức khỏe mọi người phần nào hồi phục. Những câu chuyện vui, những lời trêu đùa của anh em trong đoàn, đặc biệt là anh Thanh Long, giúp không khí bớt căng thẳng.

Những chi tiết tưởng như rất nhỏ - một viên thuốc được giữ lại, một chiếc lược bị bỏ lại, một con heo được chia làm lương khô - lại cho thấy rất rõ cuộc sống của đoàn trên đường Trường Sơn. Mỗi vật dụng đều được cân nhắc, mỗi phần thức ăn đều có giá trị, và mỗi người phải tự điều chỉnh để thích nghi với hành trình.

Trong hoàn cảnh ấy, việc bác Trần Minh giữ thuốc không chỉ cho thấy sự chuẩn bị cho bản thân mà còn cho thấy ông luôn nghĩ đến khả năng đồng đội hoặc người khác sẽ cần đến. Chiếc ba lô có thể nhẹ đi, nhưng sự quan tâm đến người khác vẫn được giữ lại.