CHIẾC BĂNG TANG BÁC HỒ CỦA CỰU CHIẾN BINH PHAN THANH CHƯƠNG

Trong buổi sơ kết cuộc “Vận động sưu tầm và giới thiệu những kỷ vật kháng chiến” tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam năm 2010, có một hiện vật là chiếc băng tang đã cũ, bốn mép sờn vải với hai màu đỏ và đen được khâu bằng tay, đặc biệt thu hút được sự chú ý của khách đến tham quan. Đây là chiếc băng tang của đồng chí Phan Thanh Chương, nguyên chiến sĩ Đại đội 2, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24, Sư đoàn 304 tự làm để tang Bác Hồ năm 1969. Ông là thương binh và hiện đang sinh sống cùng gia đình ở Khối 1, thị trấn Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.

Trò chuyện với ông Phan Thanh Chương, chúng tôi được biết vào năm 2006, trong một lần ra thăm Hà Nội, ông gặp lại Anh hùng Lê Mã Lương, người đồng đội cũ cùng tiểu đội. Anh hùng Lê Mã Lương khi ấy đang là Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Trong khi trò chuyện, hai người có nhắc đến việc may băng tang dịp Bác mất năm 1969 của đơn vị trên chiến trường. Biết ông Chương đến giờ vẫn còn giữ làm kỷ niệm, đồng chí Lê Mã Lương đã nêu gợi ý nên trao tặng bảo tàng hiện vật. Tuy nhiên sau đó do vết thương tái phát, đi lại khó khăn nên mãi đến ngày 23-7-2007, ông đành phải ủy thác cho con gái đến trao tặng bảo tàng.

Câu chuyện về chiếc băng tang đó, dù nay đã rời chủ nhân trở thành hiện vật của bảo tàng vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của CCB Phan Thanh Chương. Ông kể: “Mùa thu năm ấy, khi đơn vị tôi đang chiến đấu ác liệt với quân Mỹ-ngụy ở chiến trường Khe Sanh, Quảng Trị thì nhận được tin Bác mất. Xúc động và đau đớn quá, cả đơn vị không ai cầm được nước mắt. Sau khi tổ chức lễ truy điệu Bác ngay tại trận địa xong, chúng tôi cũng băn khoăn, tính xem nên để tang Bác thế nào cho phải vì ở chiến trường không thể treo cờ rủ. Cuối cùng, ban chỉ huy đơn vị quyết định cử người ra Vĩnh Linh mua vải đỏ và đen về phân xuống từng đơn vị. Cán bộ, chiến sĩ nhận vải chia nhau rồi ai nấy vừa gạt nước mắt vừa lấy kim chỉ khâu thành băng tang đeo trước ngực”.

Sau tuần để tang Bác, nhiều người cất băng tang vào ba lô, gìn giữ như một kỷ vật. Riêng ông Chương thì tìm giấy bóng gói băng tang lại, bỏ vào túi áo ngực bên trái, để chiếc băng tang Bác luôn ở cùng mình. Kết thúc Chiến dịch Khe Sanh, Sư đoàn 304 hành quân vào Chiến dịch Nam Lào. Sau khi phối hợp cùng các lực lượng đánh tan cuộc hành quân Lam Sơn 719 của Mỹ-ngụy, sư đoàn ra Bắc chỉnh quân rồi lại trở về Quảng Trị. Những năm ở chiến trường, CCB Phan Thanh Chương nhiều lần bị thương ở ngực, tay và hai chân. Ông nhớ, lần bị thương nặng nhất là khi đánh địch ở Nam Lào. Ông bị mấy mảnh đạn găm vào ngực, mặc dù đã có giấy bóng bọc bên ngoài, chiếc băng tang vẫn thấm đỏ máu, tưởng không giữ được. Hàng tuần liền ông đem giặt, phơi khô mặc dù không được nguyên vẹn như trước, ông vẫn trân trọng bỏ vào túi áo ngực. Ông chia sẻ: “Tôi làm thế chỉ mong mỗi khi vào trận như có Bác bên mình, tiếp sức mạnh cho mình chiến đấu, chiến thắng”.

Hòa bình, ông Phan Thanh Chương xuất ngũ và về học tại Trường Đại học Thương nghiệp (nay là Đại học Thương mại). Chiếc băng tang Bác cũng cùng ông đến giảng đường. Những khi thiếu thốn do những lo toan cuộc sống hay khi vết thương tái phát tưởng không vượt qua được, ông lại đặt chiếc băng tang lên bàn học trước mặt. “Lúc ấy, tôi như thấy Bác đang nhìn tôi nghiêm nghị. Vậy là tôi lại nhủ lòng mình, cuộc chiến đấu gian khổ như thế mình đã không lùi bước, nay lại vì những nhọc nhằn đời thường mà nản chí, sao xứng đáng với Bác”-ông tâm sự. Vậy là người chiến sĩ năm nào lại lao vào học, học say sưa như ngày xung phong ra tiền tuyến. Sau này, khi đã yên bề gia thất, con cái lớn khôn, ông từng có lần họp cả gia đình, đưa chiếc băng tang Bác Hồ ra và kể chuyện cho các con nghe với ước mong, chúng sẽ vững bước trên con đường ông đã lựa chọn một lòng đi theo Bác.

Không phụ lòng mong mỏi của cha, các con ông đều ngoan ngoãn và thành đạt cả. Người lính ấy bằng lòng kính yêu vô hạn và niềm tin sắt son của mình đã nâng niu gìn giữ chiếc băng tang Bác Hồ suốt mấy chục năm ròng, ngay cả những lúc bị thương, cận kề với cái chết vẫn chẳng chịu rời để đi qua cuộc chiến và tiếp tục truyền lửa cho con cháu lập thân, lập nghiệp. Tuy nhiên, một điều đáng tiếc khi bài viết này hoàn thành cũng là lúc chúng tôi nhận được tin, CCB Phan Thanh Chương vừa qua đời do tuổi cao và vết thương cũ tái phát. Bài viết này như nén tâm nhang xin gửi tới người lính đã cả đời một lòng tin theo Đảng và Bác Hồ.