Chiếc Bật Lửa Khắc Tên (1)

Năm 1971, vùng ven sông Thạch Hãn ngập trong bom đạn. Các đơn vị công binh phải ngày đêm rà phá bom mìn để mở đường cho bộ đội và xe vận tải tiến vào mặt trận. Ông Đào Minh Quân khi ấy là chiến sĩ công binh mới hai mươi ba tuổi. Công việc của họ nguy hiểm đến mức mỗi bước chân đều có thể đổi bằng mạng sống. Trong tiểu đội có chiến sĩ tên Vũ Thanh Phong, quê ở Hải Phòng. Phong có dáng người nhỏ, làn da rám nắng và lúc nào cũng giữ trong túi áo một chiếc bật lửa kim loại bạc màu. Trên mặt bật lửa có khắc dòng chữ nguệch ngoạc: “Phong – 1970” Đó là món quà người em trai tặng anh trước ngày lên đường nhập ngũ. Ở chiến trường thiếu đủ thứ, chiếc bật lửa trở thành vật quý. Những đêm mưa lạnh, Phong thường dùng nó nhóm bếp cho cả tiểu đội hoặc châm ngọn đèn dầu nhỏ trong hầm trú ẩn. Anh hay cười: — “Còn lửa là còn ấm.” Có lần hành quân giữa rừng ướt suốt nhiều ngày, diêm của cả đơn vị đều bị ẩm. Chính chiếc bật lửa của Phong đã giúp nhóm được nồi cơm duy nhất đêm ấy. Ngồi quanh bếp lửa nhỏ, mọi người kể chuyện quê nhà để quên đi tiếng pháo vọng từ xa. Phong thường nhắc về cảng biển Hải Phòng, về mùi gió mặn và tiếng còi tàu mỗi sáng. Anh nói: — “Mai hòa bình, tôi dẫn các cậu đi ăn bánh đa cua.” Không ai ngờ đó lại là lời hẹn dang dở. Một đêm cuối năm, tiểu đội nhận nhiệm vụ gỡ bãi mìn mới cài gần bờ sông để mở đường cho đoàn thương binh đi qua trước sáng. Sương xuống dày đặc, mặt đất lạnh buốt. Phong đi đầu dò mìn. Ông Quân theo phía sau, chỉ nghe tiếng lách cách rất nhỏ của dụng cụ và hơi thở nặng nề trong đêm tối. Khi cả đội gần hoàn thành nhiệm vụ thì bất ngờ phát hiện một quả mìn gài sát lối đi của đoàn cáng thương. Nếu không xử lý kịp, hàng chục người phía sau sẽ gặp nguy hiểm. Phong lập tức bò tới. Ông Quân khẽ nói: — “Để tôi làm.” Nhưng Phong lắc đầu: — “Anh còn chỉ huy anh em.” Giữa màn sương dày, anh cúi sát xuống mặt đất tháo kíp nổ. Rồi một tiếng nổ chát chúa xé tan màn đêm. Khi đồng đội lao tới, họ chỉ còn thấy chiếc bật lửa văng cạnh bờ cỏ, nắp bật hé mở. Phong đã nằm lại bên bờ sông Thạch Hãn ở tuổi hai mươi hai. Đêm hôm ấy, tiểu đội vẫn tiếp tục mở đường cho đoàn thương binh đi qua. Trước lúc lên đường, ông Quân bật chiếc bật lửa của Phong. Một tia lửa nhỏ lóe lên giữa màn sương lạnh. Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu người đồng đội trẻ vẫn như đang ở đó, âm thầm soi sáng con đường cho họ. Sau chiến tranh, ông Quân mang chiếc bật lửa về Hải Phòng trao lại cho em trai Phong. Người em cầm chiếc bật lửa cũ rất lâu rồi bật thử. Tia lửa nhỏ vẫn cháy lên như năm nào. Anh nghẹn ngào: — “Anh tôi giữ nó kỹ lắm…” Nhiều năm đã qua, nhưng với ông Quân, tia lửa từ chiếc bật lửa khắc tên ấy vẫn còn cháy mãi trong ký ức — như biểu tượng của tình đồng đội và lòng can đảm của những người lính trẻ giữa thời hoa lửa.