Chiếc Bát Sành Và Trận Mưa Rào Ở Chiến Khu Việt Bắc"
Câu chuyện diễn ra vào những năm tháng kháng chiến chống Pháp gay go tại chiến khu Việt Bắc (1947–1950). Giữa làn lửa đạn gian khổ, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lên không chỉ là một vị lãnh tụ anh minh, mà còn là người cha, người đồng chí giàu lòng vị tha, coi trọng từng bát cơm, ngọn rau của nhân dân quyên góp cho cách mạng.
Vào mùa thu năm 1948, cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn khốc liệt. Cơ quan Trung ương Đảng và Bác Hồ phải di chuyển liên tục qua nhiều địa điểm ở vùng núi rừng Tuyên Quang, Thái Nguyên để đảm bảo bí mật.
Một buổi chiều, trời Việt Bắc đổ mưa rào xối xả. Căn lán tre nơi Bác làm việc bị dột nặng. Lúc ấy, đồng chí Nguyễn Lương Bằng—khi đó đang phụ trách công tác tài chính và hậu cần của Trung ương—vội vã chạy sang lán của Bác để hỗ trợ dọn dẹp và che chắn tài liệu.
Khi bước vào, ông Bằng xúc động khi thấy Bác Hồ đang cặm cụi dùng những chiếc bát sành nhỏ để hứng từng giọt nước mưa dột từ mái lá xuống, tránh làm ướt mớ tài liệu quan trọng trên bàn gỗ. Thấy ông Bằng đến, Bác ngẩng lên cười, vẻ mặt tràn đầy sự điềm tĩnh:
— Chú Bằng đấy à? Mưa lớn quá, nhưng không sao, nước mưa rửa sạch bụi bẩn, mai trời lại sáng thôi.
Bữa cơm chiều hôm ấy ở chiến khu cực kỳ đạm bạc: chỉ có một ít bánh sắn nướng, rau rừng luộc và bát muối vừng. Đang ăn, một viên than hồng từ bếp củi văng vào mép chiếc bát sành duy nhất của Bác, làm bát bị nứt một đường dài. Đồng chí Nguyễn Lương Bằng xót xa bảo:
— Bác để cháu đổi chiếc bát khác cho Bác. Chiếc bát này nứt rồi, dùng sợ vỡ nguy hiểm.
Bác Hồ nhẹ nhàng xua tay, lấy tay sờ nhẹ lên vết nứt rồi nói:
— Đồng bào vùng tự do gặt hái gian khổ mới gửi được ít lương thực, đồ dùng lên chiến khu. Chiếc bát này tuy nứt nhưng chưa vỡ, vẫn còn dùng được tốt. Chú cứ để Bác dùng, khi nào nó vỡ hẳn hãy thay. Trong lúc bộ đội ta ngoài mặt trận đang thiếu từng viên đạn, đồng bào đang chịu cảnh bom rơi đạn nổ, chúng ta ở đây tiết kiệm được chút nào là giúp tiền tuyến chút ấy.
Nói rồi, Bác tiếp tục dùng chiếc bát nứt ấy ăn trọn phần cơm đạm bạc của mình.
Hình ảnh Bác Hồ trầm ngâm bên chiếc bát sành nứt giữa cơn mưa rừng Việt Bắc năm ấy đã trở thành một biểu tượng bất tử trong tâm khảm ông Nguyễn Lương Bằng. Đó là minh chứng sống động cho tinh thần "thời hoa lửa": giữa thiếu thốn và nguy hiểm của chiến tranh, ngọn lửa cách mạng không chỉ rực cháy từ lòng quả cảm trên chiến trường, mà còn soi sáng từ lối sống giản dị, nghĩa tình và chan chứa tình yêu thương nhân dân của Bác.
