CHIẾC BÁT ÚP TRÊN VẾT THƯƠNG

Trong lời kể với Báo Nhân Dân, Bùi Ngọc Thuận nhớ rất rõ những gì mình đã làm sau khi bị thương. Ông tự tìm cách đưa phần ruột bị tổn thương trở lại, băng bó và dùng một chiếc bát úp lên bụng để che giữ vết thương. Đó là những hành động ứng phó trong hoàn cảnh chiến tranh, khi không có nhân viên y tế ở bên và nguy cơ bị phát hiện vẫn còn hiện hữu.

Chi tiết chiếc bát khiến câu chuyện của ông khác với nhiều ký ức chiến trường khác. Nó không phải một vật dụng quân sự đặc biệt mà là đồ dùng bình thường được tận dụng trong tình thế cấp bách. Trong điều kiện thiếu thốn, người bị thương tìm mọi cách cầm cự để có cơ hội được đồng đội cứu chữa.

Những thao tác ấy không phải hướng dẫn sơ cứu để người đọc làm theo. Với tổn thương bụng nghiêm trọng, việc xử trí y tế hiện đại đòi hỏi cấp cứu khẩn cấp và tránh tự ý can thiệp vào cơ quan bị lộ. Câu chuyện chỉ ghi lại lời kể của một nhân chứng trong tình thế không có điều kiện cấp cứu.

Báo Công an nhân dân năm 2012 ghi rằng ông dùng áo bó chặt vùng bụng để cố thoát khỏi ổ phục kích. Phóng sự Báo Nhân Dân bổ sung chi tiết chiếc bát và việc tìm chỗ trú ẩn qua đêm. Hai bản thuật cho thấy ký ức về một sự kiện có thể được lưu giữ ở những lớp chi tiết khác nhau, không nhất thiết mâu thuẫn về cốt lõi.

Điều khó hình dung nhất là ông đã phải thực hiện tất cả khi bị thương ở nhiều vị trí. Gãy tay và xương sườn làm việc di chuyển khó khăn; vết thương ngực và bụng càng làm tình thế nghiêm trọng. Tuy nhiên, không nên tự dựng lời độc thoại hoặc mô tả chính xác cảm giác của ông từng phút, bởi chỉ người trải qua mới có thể nói được điều đó.

Trong những cuộc phỏng vấn nhiều năm sau, chính ông thuật lại câu chuyện bằng giọng của người đã sống sót. Chiếc bát được nhắc đến không như biểu tượng được sáng tác mà như một chi tiết ký ức cụ thể. Qua đó, người đọc thấy một con người đã tìm cách bám lấy sự sống bằng những phương tiện ít ỏi nhất ở thời điểm nguy hiểm.