Chiếc bi đông còn ấm

Bà Mai giữ chiếc bi đông nhôm ấy hơn năm mươi năm. Nó móp một bên, nắp đã mòn ren, nhưng bà chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ đi. Bà bảo: “Không phải vì nó quý, mà vì nó còn ấm.”

Năm 1972, bà Mai mới mười tám tuổi, là dân quân trực trạm giao liên bên sông. Công việc của bà không ra mặt trận, cũng không cầm súng. Bà chỉ có nhiệm vụ rất đơn giản: đun nước.

“Bộ đội đi đường dài, ban đêm lạnh lắm. Có ngụm nước ấm là đỡ run hơn.”

Trạm của bà chỉ là một túp lán thấp, lợp lá, sát bờ sông. Ban ngày im ắng, nhưng cứ chập tối là người qua lại. Họ không ở lâu. Nhận nước, nhận lương khô, hỏi nhanh một câu rồi đi ngay.

Ông Trần Văn Phúc, khi đó là chiến sĩ vận tải, là một trong những người từng ghé trạm. Ông nhớ rất rõ:

“Tôi khát khô cổ. Uống xong ngụm nước, thấy ấm từ cổ xuống bụng, tự nhiên muốn khóc.”

Đêm hôm đó, khi ông Phúc vừa rời trạm chưa xa, bom nổ bên kia sông. Mặt đất rung lên, nước sông dội mạnh vào bờ. Bà Mai đang bê nồi nước thì ngã xuống, nước đổ tràn ra đất.

“Tôi chỉ nghĩ: tiếc quá, nước vừa đun xong.”

Không kịp dọn dẹp, bà lại nhóm bếp lần nữa. Củi ướt, lửa cháy chập chờn. Tay bà phồng rộp, khói cay xè mắt. Nhưng bà vẫn đun, vì biết sẽ còn người quay lại.

Quả nhiên, gần sáng, một tổ ba người lặng lẽ xuất hiện. Một người trong số đó bị thương nhẹ ở tay. Bà Mai rót nước vào chiếc bi đông duy nhất còn lành.

“Cậu ấy cầm lấy, bảo: ‘Nước này mang theo chắc đi được xa hơn.’”

Đến khi trời sáng hẳn, trạm giao liên trúng bom. Lán sập. Bà Mai bị hất xuống mương, bất tỉnh. Khi tỉnh lại, thứ duy nhất bà còn giữ được là chiếc bi đông móp méo, vẫn còn hơi ấm của nước chưa kịp nguội.

Chiến tranh kết thúc. Bà Mai về quê, lập gia đình, sống cuộc đời lặng lẽ. Chiếc bi đông được treo ở góc bếp, không dùng nữa.

Nhiều năm sau, trong một buổi gặp mặt cựu chiến binh, ông Phúc nhìn thấy nó. Ông nhận ra ngay.

“Tôi nhớ cái vết móp này. Đêm đó tôi mang theo, uống đến giọt cuối cùng.”

Hai người đứng rất lâu, không ai nói thêm. Bởi có những điều trong thời hoa lửa không cần nói ra:
một ngụm nước ấm,
một bàn tay run vì lạnh,
và sự sống được giữ lại từ những việc nhỏ nhất.

Chiếc bi đông ấy bây giờ đã nguội.
Nhưng ký ức thì chưa bao giờ nguội đi.