Chiếc bi đông còn ấm

Mùa hè năm 1968, chiến trường miền Đông Nam Bộ bước vào những ngày nắng như đổ lửa. Những cánh rừng khộp khô khốc, lá rụng dày dưới chân, mỗi bước hành quân đều cuốn theo bụi đỏ. Đối với người lính, lúc ấy nước uống còn quý hơn lương thực. Có những ngày cả đại đội chỉ được cấp một bi đông nước cho mỗi người để sử dụng từ sáng đến tối.

Trong Đại đội 5 có chiến sĩ trẻ Nguyễn Văn Khánh, quê ở Thanh Hóa. Khánh nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi tuổi. Trước ngày lên đường, mẹ trao cho anh một chiếc bi đông bằng nhôm đã cũ, dặn dò:

– Dù ở đâu cũng phải giữ gìn sức khỏe. Khi khát quá thì nhớ uống từng ngụm nhỏ, đừng để mình kiệt sức.

Chiếc bi đông ấy theo Khánh qua biết bao cánh rừng, con suối và những đêm hành quân. Trên thân bi đông đã có nhiều vết móp do va vào đá, nhưng anh luôn lau sạch sẽ và giữ bên mình như một kỷ vật của gia đình.

Một buổi trưa, đơn vị nhận lệnh hành quân gấp đến chi viện cho một mũi tiến công. Đường đi xa, thời tiết oi bức khiến ai cũng thấm mệt. Đến giữa chiều, nhiều người đã uống cạn phần nước của mình.

Riêng Khánh vẫn còn gần nửa bi đông. Không phải vì anh không khát, mà vì anh luôn nhớ lời mẹ dặn nên chỉ dám nhấp từng ngụm nhỏ.

Khi đơn vị nghỉ chân dưới một tán cây lớn, Khánh nhìn thấy đồng đội tên Bình đang sốt cao. Gương mặt Bình tái nhợt, môi khô nứt nẻ vì nhiều giờ không còn nước uống.

Khánh không do dự. Anh mở nắp bi đông, đưa tận tay bạn:

– Uống đi!

Bình lắc đầu:

– Cậu giữ lấy. Phía trước còn xa lắm.

Khánh cười:

– Nước có thể tìm thêm, còn sức khỏe của cậu thì không thể chờ.

Bình cầm lấy bi đông, uống từng ngụm nhỏ rồi trả lại. Khánh phát hiện trong bi đông vẫn còn hơn một nửa. Anh biết Bình đã cố giữ phần nước lại cho mình.

Hai người nhìn nhau cười mà không ai nói thêm lời nào.

Đêm hôm ấy, đơn vị tiếp tục hành quân. Đến gần sáng, họ gặp được một con suối nhỏ giữa rừng. Tất cả nhanh chóng bổ sung nước và tiếp tục lên đường.

Vài ngày sau, trong một trận chiến ác liệt, Bình không may bị thương nặng. Trước khi được đưa về tuyến sau, anh nắm chặt tay Khánh và nói:

– Nếu hôm đó không có nước của cậu, có lẽ mình đã không đủ sức đi đến hôm nay.

Khánh chỉ mỉm cười, động viên bạn yên tâm điều trị.

Chiến tranh kết thúc, mỗi người trở về một miền quê. Cuộc sống bận rộn khiến họ mất liên lạc với nhau nhiều năm.

Đến dịp kỷ niệm ngày thành lập đơn vị, các cựu chiến binh mới có dịp gặp lại. Bình mang theo một chiếc bi đông bằng nhôm đã được đánh bóng cẩn thận.

Mọi người ngạc nhiên vì chiếc bi đông không phải của anh.

Bình xúc động nói:

– Đây là chiếc bi đông của Khánh. Ngày chia tay đơn vị, cậu ấy tặng tôi và bảo: "Giữ làm kỷ niệm nhé!". Với nhiều người, nó chỉ là một vật dụng cũ. Nhưng với tôi, đó là chiếc bi đông đã cứu tôi trong những ngày khốc liệt nhất của chiến tranh.

Cả hội trường lặng đi.

Chiếc bi đông không còn chứa nước, nhưng dường như vẫn còn lưu giữ hơi ấm của tình đồng đội. Nó nhắc mọi người nhớ rằng, giữa bom đạn ác liệt, điều quý giá nhất không chỉ là từng ngụm nước, mà còn là sự sẻ chia, đùm bọc và tình người.

Ngày nay, chiếc bi đông ấy được đặt trang trọng trong tủ kính của nhà truyền thống đơn vị. Mỗi lần nhìn thấy nó, thế hệ trẻ hiểu rằng chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những trận đánh oanh liệt, mà còn từ những hành động bình dị, từ một ngụm nước được sẻ chia, một bàn tay sẵn sàng giúp đỡ đồng đội và một tấm lòng luôn biết đặt người khác lên trước bản thân mình.

Đó chính là vẻ đẹp bình dị nhưng cao quý của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời hoa lửa – những con người đã viết nên lịch sử bằng lòng dũng cảm, sự hy sinh và tình đồng chí không gì có thể phai mờ.