Chiếc bi động còn lại
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, giữa những trận bom liên tiếp, một ngọn đèn dầu nhỏ trong căn hầm chữ A đã trở thành nơi che chở và là lớp học đặc biệt cho trẻ em trong làng. Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Hòa là ký ức về tình người, về khát vọng giữ gìn con chữ giữa thời hoa lửa.
Mùa hè năm 1971, bom đạn trút xuống vùng quê Vĩnh Thạnh gần như mỗi ngày. Ban ngày, người dân xuống hầm tránh pháo, ban đêm tranh thủ lên đồng chăm sóc hoa màu. Ông Nguyễn Văn Hòa khi ấy mới ngoài hai mươi tuổi, vừa làm dân quân canh gác, vừa giúp bà con đào hầm trú ẩn. Một buổi chiều, sau trận bom kéo dài, ông Hòa nhìn thấy mấy đứa trẻ trong xóm ngồi ôm sách vở đã lấm lem bùn đất. Cô giáo Trần Thị Lan, người duy nhất còn bám trụ tại địa phương, lặng lẽ nói: – “Bom có thể phá nhà cửa, nhưng không thể lấy mất con chữ của các em.” Nghe vậy, ông Hòa cùng thanh niên trong xóm đào sâu thêm một căn hầm chữ A dưới gốc cây xoài già phía sau đình làng. Ban ngày là nơi tránh bom, tối đến lại trở thành lớp học. Ánh sáng duy nhất là ngọn đèn dầu nhỏ được bà con thay nhau góp từng ít dầu hỏa. Có những đêm tiếng máy bay vọng xa, cả lớp phải ngồi im lặng trong bóng tối. Khi tiếng động qua đi, cô Lan lại cầm viên phấn tiếp tục viết lên tấm bảng gỗ cũ. Bọn trẻ chăm chú đánh vần từng chữ, tiếng đọc bài hòa lẫn với tiếng côn trùng ngoài đồng. Một lần, trận pháo kích bất ngờ khiến đất đá rung chuyển. Ông Hòa và các dân quân lập tức chạy đến bảo vệ hầm học. Khi mở cửa hầm, ông nhìn thấy cô giáo Lan vẫn ôm chặt chiếc cặp đựng sách, còn lũ trẻ ngồi sát bên nhau, không một tiếng khóc. Chiến tranh kết thúc, nhiều học trò của lớp học đặc biệt ấy tiếp tục được đến trường. Có người trở thành bác sĩ, có người làm kỹ sư, có người trở về quê làm giáo viên. Mỗi lần gặp lại nhau, họ vẫn nhắc đến ngọn đèn dầu năm ấy như một biểu tượng của niềm tin và ý chí vượt qua gian khó. Nay đã ở tuổi xế chiều, ông Nguyễn Văn Hòa vẫn nhớ như in những đêm sáng đèn trong hầm chữ A. Ông thường nói với con cháu: “Bom đạn rồi sẽ qua đi, nhưng tri thức và tình người là thứ còn ở lại mãi. Chính những ngày tháng gian khổ ấy đã dạy chúng tôi biết quý trọng hòa bình và gìn giữ những điều tốt đẹp cho thế hệ mai sau.” Thông điệp:
Giữa thời hoa lửa, lòng yêu thương, tinh thần đoàn kết và khát vọng học tập đã trở thành ngọn đèn soi sáng niềm tin vào ngày hòa bình.



