"Chiếc bi đông còn lại"

Năm 1973, chiến trường miền Đông Nam Bộ vẫn còn khốc liệt. Trên những cung đường vận chuyển qua Bình Phước, từng đoàn xe, từng gùi hàng vẫn ngày đêm vượt rừng để tiếp tế cho tiền tuyến.

Trong đội thanh niên xung phong có một chàng trai tên Khánh, vừa tròn hai mươi tuổi. Hành trang của anh rất giản dị: một chiếc võng, một cuốn sổ tay nhỏ và chiếc bi đông nước đã theo anh từ ngày rời quê.

Khánh thường nói với đồng đội:

"Có thể thiếu nhiều thứ, nhưng đừng bao giờ để đồng đội thiếu nước."

Mùa khô năm ấy, cái nắng miền Đông gay gắt. Có những ngày cả đội phải đi hàng chục cây số mới tìm được một con suối nhỏ.

Một buổi trưa, sau khi hoàn thành nhiệm vụ mở đường, Khánh và đồng đội gặp một tổ trinh sát vừa hành quân trở về. Ai cũng mệt lả vì nhiều giờ liền không có nước uống.

Không chần chừ, Khánh mở nắp chiếc bi đông của mình.

Bên trong chỉ còn nửa bi đông nước.

Anh đưa cho người chiến sĩ bị kiệt sức nhất.

Người ấy lắc đầu:

• Cậu cũng cần nước mà.

Khánh mỉm cười:

• Tôi còn chịu được. Đồng chí uống đi, còn phải tiếp tục nhiệm vụ.

Nửa bi đông nước ấy được chuyền qua từng người.

Không ai uống nhiều.

Mỗi người chỉ nhấp một ngụm nhỏ rồi đưa cho người bên cạnh.

Giữa rừng sâu, chiếc bi đông không chỉ chứa nước, mà còn chứa đựng tình đồng chí, đồng đội.

Vài tuần sau, trong một trận bom dữ dội, Khánh anh dũng hy sinh khi đang cùng đồng đội san lấp hố bom để giữ thông tuyến.

Sau ngày đất nước thống nhất, khi thu dọn hiện trường, đồng đội tìm thấy chiếc bi đông méo mó vì mảnh bom.

Họ lau sạch lớp đất đỏ bám trên thân bi đông rồi giữ lại như một kỷ vật.

Nhiều năm sau, trong buổi gặp mặt cựu thanh niên xung phong tại Bình Phước, chiếc bi đông ấy được mang đến.

Mọi người lặng im.

Không ai nhắc nhiều về những gian khổ năm xưa.

Họ chỉ nhìn chiếc bi đông cũ và nhớ về người đồng đội đã dành ngụm nước cuối cùng cho người khác.

Chiến tranh đã lùi xa.

Những con đường từng đầy hố bom nay đã trở thành những tuyến giao thông rộng mở. Bình Phước hôm nay đang vươn mình phát triển với những vườn điều, rừng cao su và những khu dân cư trù phú.

Nhưng chiếc bi đông cũ vẫn nhắc nhở mỗi thế hệ rằng, chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những trận đánh anh dũng, mà còn bởi những nghĩa cử bình dị, bởi tình đồng chí thiêng liêng và sự hy sinh thầm lặng của biết bao người trẻ.

Có những kỷ vật không mang giá trị vật chất, nhưng lại chứa đựng cả một thời tuổi trẻ cống hiến vì độc lập, tự do của dân tộc. Chiếc bi đông năm ấy chính là một biểu tượng như thế.