Chiếc bi đông của người đồng đội
Câu chuyện ca ngợi tình đồng đội thiêng liêng, lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh và hành trình nhiều thập kỷ tìm kiếm đồng đội còn nằm lại trên chiến trường.
Đối với cựu chiến binh Lê Bá Dương, ký ức về 81 ngày đêm chiến đấu tại Thành Cổ Quảng Trị không chỉ là tiếng bom, tiếng pháo mà còn là hình ảnh những người đồng đội mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở lại Quảng Trị nhiều lần để tìm kiếm hài cốt đồng đội. Có những ngày, ông cùng các cựu chiến binh lặng lẽ đi dọc những bờ thành, đào từng lớp đất, hy vọng tìm được một dấu vết nhỏ của những người đã ngã xuống.
Trong một lần tìm kiếm, đoàn phát hiện một chiếc bi đông quân dụng đã hoen gỉ nằm lẫn trong đất. Bên cạnh là những mảnh tăng võng và vài mẩu xương nhỏ.
Ông Lê Bá Dương nhẹ nhàng cầm chiếc bi đông lên, lau lớp đất bám bên ngoài. Trên thân bi đông vẫn còn khắc mờ tên của người chiến sĩ.
Ông kể rằng, chỉ một kỷ vật nhỏ như vậy cũng đủ để mở ra hy vọng xác định được danh tính của liệt sĩ, giúp người thân có thể đón anh trở về sau nhiều năm chờ đợi.
Khoảnh khắc ấy, cả đoàn không ai nói với ai lời nào. Mỗi người đều lặng lẽ cúi đầu trước sự hy sinh của đồng đội.
Ông chia sẻ:
"Chúng tôi đi tìm đồng đội không phải vì nghĩa vụ, mà vì tình cảm. Người còn sống phải có trách nhiệm đưa những người đã hy sinh trở về với gia đình."
Sau khi xác minh thông tin, hài cốt người chiến sĩ được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ. Khi người thân đến đón, họ ôm chặt chiếc bi đông đã gỉ sét và bật khóc. Đó là kỷ vật cuối cùng còn lại của người con đã ra đi hơn nửa thế kỷ trước.
Chứng kiến giây phút ấy, ông Lê Bá Dương xúc động nói:
"Chiến tranh đã kết thúc từ lâu, nhưng vẫn còn biết bao gia đình đang chờ một ngày được đón người thân trở về."
Đến nay, dù tuổi đã ngoài bảy mươi, ông vẫn đều đặn tham gia các hoạt động tri ân, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ. Ông coi đó là lời hứa với những người đồng đội đã gửi lại tuổi trẻ trên mảnh đất Quảng Trị.
