Chiếc bi đông 'dẫn lối' người lính trở về đất mẹ PHẦN 2 (1)

Thần tốc tiến về Nha Trang

Chớp thời cơ vàng, ngay trong sáng 1-4-1975, quân ta thừa thắng xông lên chiếm đóng Trung tâm huấn luyện Lam Sơn, căn cứ biệt kích Dục Mỹ và giải phóng hoàn toàn huyện Ninh Hòa. Sau khi làm chủ Ninh Hòa, không để quân địch có thời gian kịp hoàn hồn, Sư đoàn 10 nhanh chóng tổ chức lực lượng đột phá bằng binh chủng hợp thành.

Một hình ảnh vô cùng xúc động và đáng nhớ trong những ngày ấy chính là tinh thần yêu nước của nhân dân địa phương. Ngoài các xe cơ giới có sẵn của đơn vị, bộ đội ta còn mượn thêm xe của dân để chở quân hành quân thần tốc theo Quốc lộ 1 tiến thẳng vào Nha Trang.

Tin tức về việc tuyến phòng thủ đèo Phượng Hoàng sụp đổ như một đòn giáng chí mạng vào tinh thần quân địch đang cố thủ tại Nha Trang. Cả một bộ máy chính quyền và quân đội địch tại đây lâm vào cảnh hỗn loạn, tìm mọi đường tháo chạy.

Đến 17 giờ ngày 2-4-1975, sau khi quét sạch các chốt chặn cuối cùng của địch tại đèo Rọ Tượng và đèo Rù Rì, lực lượng binh chủng hợp thành của Sư đoàn 10 đã rầm rộ vượt qua cầu Xóm Bóng, tiến vào trung tâm giải phóng Nha Trang trong sự hân hoan tột độ của người dân địa phương.

Đại tá Nguyễn Văn Thành - nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa, người từng có 10 năm chiến đấu tại chiến trường Nha Trang- Khánh Hòa bồi hồi nhớ lại: “Lúc đó, tôi là Trợ lý tác chiến của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, chúng tôi đã phát động toàn bộ lực lượng phối hợp với các đơn vị chủ lực và cơ sở cách mạng nội đô, đồng loạt nổi dậy giải phóng Nha Trang - Khánh Hòa”.

Cũng theo Đại tá Thành, cuộc tấn công giải phóng Nha Trang được thực hiện theo hai hướng chính: Hướng Bắc, do Sư đoàn 10 phối hợp cùng lực lượng của Bộ và Quân khu 5 tiến đánh qua đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì rồi vượt cầu Xóm Bóng tiến vào. Hướng Tây, các lực lượng vũ trang tỉnh như Tiểu đoàn 480, đại đội trinh sát, công binh, đại đội 548 cùng lực lượng huyện Diên Khánh tiến công thẳng vào nội đô Nha Trang.

Ngay sau khi vào thị xã Nha Trang, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa đã lập Sở chỉ huy trên đường Nguyễn Thiện Thuật để trực tiếp chỉ đạo tiêu diệt những tên địch còn ngoan cố chống cự không chịu đầu hàng. Đồng thời tiến hành củng cố, xây dựng lực lượng và các cơ sở cách mạng; tăng cường lực lượng tuần tra, canh gác bảo vệ các mục tiêu quan trọng.

Sau khi Nha Trang được giải phóng, nhiệm vụ quan trọng nhất của Ủy ban quân quản lúc này là ổn định đời sống nhân dân, bảo vệ thành quả cách mạng, thu gom vũ khí và quân trang do địch bỏ lại. Đồng thời, tiến hành phân loại đối tượng và động viên Nhân dân ổn định tình hình, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Hình ảnh Nha Trang ngày ấy rực rỡ sắc đỏ của cờ Mặt trận treo trước mỗi hiên nhà. Người dân đổ ra đường với niềm xúc động khôn xiết, tự tay may cờ và tặng những bó hoa tươi thắm nhất cho các chiến sĩ - Đại tá Nguyễn Văn Thành chia sẻ.

Thắng lợi tại Nha Trang chưa phải là điểm dừng chân cuối cùng. Ngay sau đó, ngày 3-4-1975, Sư đoàn 10 tiếp tục tiến quân giải phóng Cam Ranh và Khu liên hợp quân sự Cam Ranh. Sau đó, đơn vị tiến vào phía nam giải phóng sân bay Thành Sơn trước khi tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.