CHIẾC CẦN CÂU GIỮA TRẠM GÁC

Năm 1941, giữa núi rừng Cao Bằng, một tổ chức thiếu nhi cách mạng được thành lập tại thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng. Năm đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc khi ấy đều còn rất nhỏ. Người được bầu làm đội trưởng là Nông Văn Dền, mang bí danh Kim Đồng.

Kim Đồng sinh năm 1929, là người dân tộc Nùng. Tuổi thơ của cậu bé vùng cao gắn với núi rừng, bản làng và những năm đất nước còn chìm trong ách thống trị của thực dân Pháp.

Ở tuổi thiếu niên, Kim Đồng đã tham gia làm liên lạc cho cách mạng. Công việc tưởng như đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự nhanh nhạy, kín đáo và gan dạ. Những con đường núi quanh co, những trạm gác của địch và những cuộc kiểm tra bất ngờ luôn là thử thách đối với một người liên lạc nhỏ tuổi.

Một trong những câu chuyện thể hiện sự thông minh của Kim Đồng diễn ra khi cậu được giao chuyển tài liệu mật từ Nà Mạ đến Đào Ngạn.

Tài liệu chỉ là hai mẩu giấy nhỏ được viết bằng ký hiệu. Vấn đề quan trọng nhất là làm thế nào để đưa tài liệu qua trạm gác mà không bị phát hiện.

Kim Đồng cùng các đội viên bàn bạc cách cất giấu. Những phương án thông thường đều có thể khiến tài liệu bị phát hiện. Cuối cùng, một cách thức đặc biệt được lựa chọn.

Cậu đục thủng đốt cuối của một chiếc cần câu, đặt tài liệu vào bên trong rồi bịt lại bằng đất.

Chiếc cần câu trở thành vật che giấu tài liệu.

Khi đi qua trạm lính gác, Kim Đồng bị kiểm tra. Mũ nồi và giỏ cá đều bị xem xét. Nhưng chiếc cần câu vẫn không khiến lính gác nghi ngờ.

Tài liệu được giữ an toàn.

Một nhiệm vụ tưởng chừng rất nhỏ đã được hoàn thành bằng sự bình tĩnh và thông minh của một thiếu niên.

Nhưng những công việc của Kim Đồng không dừng lại ở việc chuyển tài liệu.

Cậu còn làm nhiệm vụ đưa đón cán bộ, canh gác và bảo vệ những cuộc họp quan trọng của cách mạng. Những công việc ấy đưa một cậu bé vào giữa một cuộc chiến mà bất kỳ sai sót nào cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi Kim Đồng đang làm nhiệm vụ bảo vệ một cuộc họp quan trọng, lực lượng địch bất ngờ xuất hiện.

Kim Đồng phát hiện nguy hiểm và tìm cách báo động để bảo vệ cán bộ.

Trong cuộc đụng độ, người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc đã hy sinh.

Kim Đồng khi ấy mới 14 tuổi.

Một cậu bé đã ra đi khi tuổi đời còn chưa đủ dài để trải qua những năm tháng bình thường của tuổi thiếu niên.

Nhưng những gì Kim Đồng để lại không chỉ là một câu chuyện về sự hy sinh.

Đó còn là câu chuyện về một thế hệ thiếu nhi đã sớm bước vào lịch sử đất nước bằng những công việc âm thầm nhất.

Không phải ai cũng cầm súng.

Có người làm liên lạc.

Có người đưa tài liệu.

Có người canh gác.

Có người dẫn đường.

Những nhiệm vụ ấy tưởng nhỏ bé, nhưng trong hoàn cảnh hoạt động bí mật, mỗi nhiệm vụ đều có ý nghĩa đối với sự an toàn của cán bộ và phong trào cách mạng.

Kim Đồng đã sống những năm tháng tuổi thơ trong một hoàn cảnh đặc biệt như thế.

Ngày nay, tên thật Nông Văn Dền và bí danh Kim Đồng đã trở thành những cái tên quen thuộc với nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam.

Nhưng phía sau cái tên ấy vẫn là hình ảnh một cậu bé vùng cao, với chiếc cần câu nhỏ trên tay, đi qua một trạm gác giữa những năm tháng đầy hiểm nguy.

Chiếc cần câu năm nào đã không còn.

Người đội trưởng nhỏ tuổi cũng đã trở về với đất mẹ.

Chỉ có câu chuyện ấy vẫn còn được kể lại.

Để những thế hệ sinh ra trong hòa bình hiểu rằng có một thời, những đứa trẻ Việt Nam đã lớn lên giữa chiến tranh.

Và có những em đã gửi lại tuổi thơ của mình cho Tổ quốc.