Chiếc Cầu Răng Của Bác Sĩ Hồ Đắc Di Giữa Chiến Khu Việt Bắc

Trong những năm kháng chiến chống Pháp (1945–1954), Giáo sư, Bác sĩ Hồ Đắc Di – Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Y khoa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – cùng các học trò phải rời Thủ đô lên chiến khu Việt Bắc để vừa giảng dạy, vừa trực tiếp phẫu thuật cứu chữa cho thương bệnh binh.

​Giữa rừng sâu Chiêm Hóa (Tuyên Quang), điều kiện y tế vô cùng thiếu thốn. Máy móc không có, thuốc tê và dụng cụ phẫu thuật thiếu hụt trầm trọng. Trong một lần trực tiếp mổ cấp cứu cho một chiến sĩ bị mảnh pháo găm sâu vào vùng hàm mặt, Bác sĩ Hồ Đắc Di đối mặt với thách thức lớn: không có panh gắp chuyên dụng nhỏ để gắp mảnh kim loại sắc nhọn nằm sát mạch máu lớn, nếu thao tác sai có thể gây đứt động mạch khiến bệnh nhân tử vong ngay trên bàn mổ.

​Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, ông đã nảy ra một sáng kiến độc đáo. Bác sĩ Hồ Đắc Di nhờ bộ phận quân giới mài nhẵn một chiếc thìa nhôm dã chiến, tự tay uốn cong thành một dụng cụ đòn bẩy nhỏ gọn. Bằng đôi tay khéo léo của người bác sĩ phẫu thuật hàng đầu, ông nhẹ nhàng luồn chiếc thìa tự chế vào vết thương, kê làm điểm tựa để nâng mảnh pháo ra ngoài an toàn mà không làm tổn thương các dây thần kinh và mạch máu xung quanh.

​Không chỉ cứu sống chiến sĩ đó, Giáo sư Hồ Đắc Di cùng Bác sĩ Tôn Thất Tùng còn sáng tạo ra nhiều phương pháp phẫu thuật dã chiến, đào tạo nên hàng trăm bác sĩ quân y ngay giữa lòng chiến khu. Họ đã góp phần giữ vững mạng lưới y tế cách mạng, đảm bảo sức khỏe cho lực lượng bộ binh chiến đấu xuyên suốt chiến dịch Điện Biên Phủ.