Chiếc Còi Tre Bên Bờ Suối

ầu mùa mưa năm 1967, giữa vùng căn cứ thuộc miền Đông Nam Bộ có một con suối nhỏ chảy xuyên qua khu rừng già. Ban ngày, dòng nước trong veo, hiền hòa như bao con suối khác. Nhưng mỗi khi đêm xuống, nơi đây lại trở thành tuyến đường bí mật để các tổ giao liên và dân công vận chuyển lương thực, thuốc men vào chiến khu.

Con đường ấy tuyệt đối không được để lộ.

Chỉ cần một tiếng gọi lớn hay một ánh đèn pin bất cẩn cũng có thể khiến cả đoàn người rơi vào nguy hiểm.

Vì thế, đơn vị cử một người đứng gác bên bờ suối mỗi đêm.

Người chiến sĩ ấy tên là Trịnh Văn Long, hai mươi hai tuổi, quê ở Bắc Giang.

Long không mang theo kèn.

Cũng không dùng còi kim loại như trong quân đội.

Thứ anh mang theo chỉ là một chiếc còi được vót từ thân tre già.

Chiếc còi nhỏ bé ấy do chính anh tự làm.

Âm thanh của nó không vang xa.

Chỉ đủ để những người đã quen tín hiệu có thể nhận ra.

Một tiếng ngắn báo đường an toàn.

Hai tiếng ngắn yêu cầu dừng lại.

Một tiếng dài báo có nguy hiểm phía trước.

Suốt hơn nửa năm, chiếc còi tre ấy chưa từng phát sai tín hiệu.

Một đêm cuối tháng bảy, mưa lớn khiến tiếng nước suối át gần hết mọi âm thanh.

Long đứng dưới tấm áo mưa lá, chăm chú quan sát con đường mòn dẫn xuống bờ nước.

Bất chợt, anh phát hiện vài ánh sáng rất nhỏ lóe lên phía bìa rừng.

Không phải đom đóm.

Cũng không phải đuốc của bộ đội.

Đó là ánh phản chiếu từ kim loại.

Long lập tức thổi hai tiếng còi ngắn.

Đoàn dân công đang tiến đến lập tức dừng lại, ẩn mình dưới những bụi cây.

Chỉ vài phút sau, một toán lính đi tuần xuất hiện.

Họ đi ngang qua con suối rồi rời đi mà không phát hiện điều gì.

Khi khu rừng trở lại yên tĩnh, Long mới thổi một tiếng ngắn.

Đoàn người tiếp tục lên đường.

Sáng hôm sau, người chỉ huy biết chuyện liền nói:

"Đêm qua, chỉ ba tiếng còi của cậu đã giữ an toàn cho cả đoàn."

Long chỉ gãi đầu cười.

"Em chỉ làm đúng nhiệm vụ."

Những ngày sau đó, anh tiếp tục đứng gác bên bờ suối.

Mưa dầm.

Muỗi rừng.

Vắt bám đầy ống quần.

Có đêm phải đứng liên tục từ chập tối đến gần sáng.

Nhưng chưa lần nào anh bỏ vị trí.

Một lần, chiếc còi tre vô tình bị nứt sau khi rơi xuống đá.

Long tiếc lắm.

Anh vào rừng tìm một cây tre già khác.

Mất gần cả buổi chiều để chọn đúng đốt tre có thành dày.

Anh lại cẩn thận khoét từng lỗ nhỏ, mài từng cạnh sắc rồi thử âm thanh nhiều lần.

Đến khi tiếng còi giống hệt chiếc cũ, anh mới yên tâm.

Một chiến sĩ hỏi:

"Sao không xin còi mới của đơn vị?"

Long lắc đầu.

"Còi sắt vang quá. Còi tre vừa đủ."

Trong một buổi sinh hoạt, chính trị viên kể về nữ tướng Nguyễn Thị Định và những đội quân tóc dài đã mưu trí, kiên cường bảo vệ quê hương bằng nhiều cách sáng tạo.

Ông nói:

"Không phải lúc nào chiến thắng cũng đến từ tiếng súng. Có khi nó bắt đầu từ một tín hiệu đúng lúc."

Long ngồi lặng yên.

Anh đưa mắt nhìn chiếc còi tre đang nằm trong lòng bàn tay.

Lần đầu tiên, anh cảm thấy món đồ nhỏ bé ấy cũng mang một trọng trách rất lớn.

Ngày đất nước thống nhất, Long trở về quê làm kiểm lâm.

Công việc của ông vẫn gắn với núi rừng.

Mỗi khi dẫn học sinh vào rừng trồng cây, ông thường mang theo chiếc còi tre năm xưa.

Bọn trẻ thích thú xin ông thổi thử.

Âm thanh mộc mạc vang lên giữa cánh rừng xanh.

Một cậu bé hỏi:

"Ngày xưa ông dùng nó để gọi bạn à?"

Long mỉm cười.

"Không. Ông dùng nó để giữ bình yên cho mọi người."

Đứa bé gật đầu nhưng chưa hiểu hết.

Nhiều năm sau, khi chiếc còi tre đã ngả màu vàng sẫm, Long vẫn cất nó trong chiếc hộp gỗ nhỏ đặt trên bàn làm việc.

Ông không đánh bóng.

Không sửa lại những vết nứt nhỏ.

Bởi mỗi dấu vết đều là một phần ký ức.

Có những đêm yên tĩnh, ông lấy chiếc còi ra, khẽ thổi một tiếng rất nhẹ.

Âm thanh ấy hòa vào tiếng gió rừng.

Trong khoảnh khắc, ông như nhìn thấy những đoàn dân công lặng lẽ vượt suối, những người giao liên cúi mình dưới tán lá và những đồng đội năm xưa vẫn đang bước đi giữa màn đêm.

Chiếc còi tre giờ đây không còn làm nhiệm vụ báo hiệu.

Nhưng nó vẫn mãi nhắc ông rằng, trong những năm tháng hoa lửa, có biết bao con người bình dị đã âm thầm bảo vệ Tổ quốc bằng sự tỉnh táo, lòng tận tụy và những điều giản dị nhất, để rồi cùng nhau viết nên bản hùng ca của một dân tộc yêu chuộng hòa bình.