Chiếc Cổng Gỗ Cuối Làng
Tựa đề: Chiếc Cổng Gỗ Cuối Làng
Năm 1972, ở đầu con đường đất dẫn vào làng có một chiếc cổng gỗ cũ. Không cao, không lớn, chỉ hai cột tre đã ngả màu thời gian và một thanh ngang buộc bằng dây thép.
Người ta không biết cổng đó dựng từ bao giờ.
Nhưng ai đi qua cũng tự nhiên chậm lại một chút.
Minh là người hay đứng dưới cổng nhất.
Cậu không có lý do rõ ràng. Chỉ là mỗi lần đi học về, Minh đều dừng lại, nhìn lên thanh gỗ đã nứt nhẹ ở giữa, rồi mới bước tiếp.
“Cổng có gì đâu mà nhìn hoài?” bạn cậu hỏi.
Minh đáp:
“Không biết. Nhưng nó ở đó.”
Năm 1973, làng có vài lần sơ tán ngắn. Con đường vắng hơn, chiếc cổng gỗ càng trở nên lặng lẽ.
Một buổi chiều, Minh thấy có người đang đứng sửa lại cổng.
Một người đàn ông lạ, áo bạc màu, tay cầm dao nhỏ gọt lại mối dây buộc.
“Cháu hay đi qua đây à?” người đó hỏi.
Minh gật đầu.
Người đàn ông không ngẩng lên:
“Cổng này yếu rồi.”
Minh hỏi:
“Sao chú sửa?”
Người kia dừng tay một chút:
“Vì nó vẫn còn dùng được.”
Minh không hiểu hết câu trả lời, nhưng không hỏi thêm.
Chỉ đứng nhìn.
Năm 1974, chiếc cổng gỗ vẫn đứng đó, nhưng chắc hơn trước một chút. Người ta đi qua nhiều hơn, nhưng ít ai để ý.
Minh vẫn dừng lại mỗi ngày.
Một buổi chiều, cậu thấy trên cột cổng có một dòng chữ khắc rất nhỏ:
“Nếu còn đi qua đây, nghĩa là làng vẫn còn người về.”
Không ký tên.
Minh chạm tay vào chữ khắc.
Rồi bước tiếp.
Năm 1975, chiến tranh kết thúc.
Con đường vào làng đông hơn, nhiều người trở về hơn. Tiếng nói cười bắt đầu lấp đầy những khoảng trống cũ.
Chiếc cổng gỗ được giữ lại.
Không thay.
Chỉ sơn lại đôi chút.
Một buổi sáng, Minh đứng dưới cổng, nhìn dòng người đi qua.
Có người hỏi:
“Sao không làm cổng mới cho đẹp?”
Minh lắc đầu:
“Cái này vẫn còn đứng được.”
Người kia cười:
“Cũ rồi mà.”
Minh nhìn thanh gỗ đã sờn:
“Cũ nhưng không mất.”
Không ai nói thêm.
Gió thổi qua cánh đồng.
Chiếc cổng gỗ vẫn đứng đó, không còn là thứ để ngăn hay mở đường nữa.
Mà là thứ đánh dấu rằng:
mỗi người đi qua nơi này… đều có thể tìm thấy đường để quay trở về.
