CHIẾC ĐÈN DẦU TRONG ĐÊM MƯA

Bà Hoàng Thị Lan năm nay đã hơn tám mươi tuổi. Trong căn nhà nhỏ của bà vẫn còn một chiếc đèn dầu cũ, thân đèn đã xỉn màu, phần quai xách nhiều chỗ đã được buộc lại bằng dây vải.

Mỗi khi nhìn thấy chiếc đèn, bà lại nhớ đến một đêm mưa cách đây hơn bảy mươi năm.

Năm ấy, bà Lan còn là một cô gái trẻ. Gia đình bà sống ở một vùng quê thường có các đoàn bộ đội và dân công đi qua. Một đêm mưa lớn, khi mọi người chuẩn bị đi ngủ, có một nhóm chiến sĩ tìm đến xin trú tạm.

Nhà chật, bà cùng mẹ dọn một góc bếp cho các chiến sĩ nghỉ. Ngoài trời mưa mỗi lúc một lớn, đường làng tối om.

Sáng hôm sau, đơn vị phải lên đường từ rất sớm. Nhưng trời vẫn mưa, con đường phía trước bị nước làm trơn trượt, rất khó đi.

Mẹ bà Lan lấy chiếc đèn dầu đưa cho người chiến sĩ đi đầu.

“Đường tối, các chú cầm lấy mà soi.”

Người chiến sĩ ngần ngại: “Nhà bác còn dùng.”

Mẹ bà chỉ cười: “Trời sáng thì các chú mang trả cũng được.”

Nhưng rồi họ không kịp trả lại.

Đoàn người rời đi trong màn mưa, chiếc đèn dầu được treo trước đầu đoàn. Ánh sáng nhỏ nhoi chập chờn giữa con đường tối.

Vài ngày sau, một người trong đoàn quay lại. Anh mang theo chiếc đèn đã được lau sạch và nói rằng nhờ ánh sáng của nó, đoàn đã vượt qua được một đoạn đường núi trong đêm.

Mẹ bà nhận lại chiếc đèn, chỉ nói: “Giúp được các chú là tốt rồi.”

Chiếc đèn ấy sau đó được cất trong nhà.

Hơn bảy mươi năm trôi qua, ngọn lửa năm nào đã tắt từ lâu. Nhưng với bà Lan, ánh sáng của chiếc đèn vẫn là một ký ức đẹp về những ngày người dân quê nghèo cùng góp sức cho kháng chiến.

Bà nói rằng ngày ấy, chẳng ai nghĩ mình đang làm một điều lớn lao. Người có gạo góp gạo, người có sức góp sức, nhà có chỗ thì cho bộ đội nghỉ, có chiếc đèn thì đem chiếc đèn ra soi đường.

Những ánh sáng nhỏ bé ấy, khi cùng hướng về một mục tiêu, đã góp phần soi đường cho cả một dân tộc đi qua những năm tháng gian lao.