CHIẾC ĐÈN DẦU TRONG ĐÊM TIỄN CON
Mùa thu năm 1967, làng quê ven biển vẫn còn ngổn ngang dấu tích của những trận bom đánh phá. Khi giấy báo nhập ngũ được gửi về, Phạm Xuân Lợi vừa bước sang tuổi mười chín. Là con trai thứ ba trong gia đình đông anh em, ông hiểu rằng ngày mình lên đường rồi cũng sẽ đến. Buổi chiều hôm ấy, sau khi đi làm đồng về, ông lặng lẽ cùng cha sửa lại hàng rào trước ngõ. Hai cha con làm việc như mọi ngày, nhưng trong lòng ai cũng mang một nỗi niềm khó diễn tả. Thỉnh thoảng người cha lại ngước nhìn con trai rồi im lặng. Tối đến, cả nhà quây quần quanh chiếc mâm nhôm đã cũ. Bữa cơm chỉ có bát cà muối, đĩa cá khô và nồi canh rau tập tàng. Mọi người cố gắng nói chuyện vui vẻ nhưng không khí vẫn đầy lưu luyến. Sau bữa cơm, mẹ ông lấy từ trong hòm gỗ ra một chiếc khăn tay được may bằng vải trắng. Từng đường kim mũi chỉ đều được bà thực hiện trong những đêm thức khuya. Bà cầm tay con trai rồi nhẹ nhàng nói: – Mang theo để nhớ nhà con nhé. Ông nhận chiếc khăn mà sống mũi cay cay. Đêm ấy, cả làng đã chìm vào giấc ngủ. Chỉ còn ánh đèn dầu nhỏ hắt lên vách đất những quầng sáng vàng nhạt. Ông nằm trên chiếc chõng tre quen thuộc mà không sao chợp mắt được. Ngoài sân, tiếng sóng biển vọng về đều đặn trong màn đêm yên tĩnh. Người mẹ cũng không ngủ. Bà ngồi bên ngọn đèn dầu vá lại chiếc áo cho con trai mang theo ngày nhập ngũ. Mỗi đường kim như chứa đựng biết bao yêu thương và lo lắng. Khoảng nửa đêm, ông khẽ ngồi dậy. Thấy mẹ vẫn còn thức, ông bước lại gần. – Mẹ chưa ngủ à? Người mẹ ngẩng lên, nở nụ cười hiền hậu: – Mẹ tranh thủ vá nốt chiếc áo. Vào đơn vị rồi phải giữ gìn sức khỏe. Ông gật đầu, cố giấu những cảm xúc đang dâng lên trong lòng. Sáng hôm sau, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi rặng phi lao, tiếng loa gọi thanh niên nhập ngũ vang lên khắp xóm làng. Trong bộ quần áo mới, Phạm Xuân Lợi khoác ba lô bước ra khỏi cổng nhà. Ông ngoái đầu nhìn lại. Trước sân, mẹ vẫn đứng đó. Bóng dáng nhỏ bé của bà in trên nền nắng sớm khiến trái tim người thanh niên nghẹn lại. Nhiều năm sau, đi qua biết bao chiến trường, đối mặt với biết bao hiểm nguy, ông vẫn không quên được đêm cuối cùng bên ngọn đèn dầu ấy. Đó không chỉ là đêm chia tay gia đình mà còn là khoảnh khắc đánh dấu sự trưởng thành của một chàng trai nông thôn, sẵn sàng gác lại tuổi trẻ riêng để lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Ngọn đèn dầu năm ấy đã tắt từ lâu, nhưng ánh sáng của tình mẫu tử, của lòng yêu nước và tinh thần cống hiến vẫn luôn cháy mãi trong ký ức của ông Phạm Xuân Lợi – một ký ức đẹp đẽ của thời hoa lửa không thể nào quên.
