CHIẾC ĐÈN DẦU TRONG HẦM ĐẤT

Mùa đông năm ấy lạnh hơn mọi năm. Gió rít qua những cánh rừng già khiến ai cũng co ro trong chiếc áo đã sờn cũ. Đơn vị của anh Nam đóng quân trong một căn hầm đất nhỏ nằm sâu dưới triền đồi.

Căn hầm chật hẹp, chỉ đủ chỗ cho vài người ngồi sát vào nhau. Giữa hầm có một chiếc đèn dầu nhỏ luôn được thắp lên mỗi tối.

Ánh sáng yếu ớt ấy trở thành thứ quý giá nhất giữa những ngày chiến tranh.

Anh Nam là người giữ chiếc đèn.

Mỗi lần hành quân, anh luôn cẩn thận bọc nó trong nhiều lớp vải để tránh vỡ. Có người hỏi sao phải giữ kỹ như vậy, anh chỉ cười:

“Có ánh sáng thì còn thấy nhau.”

Những đêm yên tiếng bom, mọi người thường ngồi quanh chiếc đèn để viết thư hoặc kể chuyện quê nhà. Có người nhắc đến cánh đồng lúa chín vàng, có người kể về tiếng ru của mẹ, có người chỉ im lặng nhìn ngọn lửa nhỏ lay động.

Giữa chiến tranh, ánh sáng ấy khiến họ thấy mình vẫn còn gần với cuộc sống bình thường.

Một đêm, đơn vị bất ngờ bị tập kích.

Bom nổ ngay trên sườn đồi khiến đất đá đổ xuống cửa hầm.

Trong lúc hỗn loạn, anh Nam vẫn quay lại lấy chiếc đèn dầu.

Anh sợ bóng tối sẽ khiến đồng đội hoảng loạn.

Khi mọi người thoát ra được ngoài, chiếc đèn vẫn còn cháy.

Nhưng anh Nam đã bị thương rất nặng.

Người ta đưa anh nằm dưới gốc cây bên ngoài hầm đất. Anh nhìn ngọn đèn rồi khẽ nói:

“Đừng để tắt…”

Đó là câu nói cuối cùng của anh.

Nhiều năm sau hòa bình, chiếc đèn dầu cũ được đặt trong phòng truyền thống của đơn vị. Ngọn lửa nhỏ năm ấy đã từng soi sáng giữa những ngày đen tối nhất của chiến tranh.