Chiếc Đèn Dầu Trong Hầm Trú Ẩn

Năm 1972, Nguyễn Văn Tịnh hai mươi mốt tuổi, là chiến sĩ thuộc đơn vị thông tin làm nhiệm vụ tại một khu vực đồi thấp gần tuyến vận chuyển. Công việc của anh là bảo đảm đường dây liên lạc luôn thông suốt. Có hôm vừa nối dây xong. Chưa kịp nghỉ. Lại có lệnh lên đường. Đơn vị của Tịnh dựng hầm trú ẩn bên sườn đất đỏ. Trong hầm có một chiếc đèn dầu nhỏ. Ánh sáng yếu. Nhưng đêm nào cũng được thắp lên. Anh em gọi vui: — Đèn trưởng ban tinh thần. Ai mệt. Ngồi cạnh đèn. Ai nhớ nhà. Ngồi cạnh đèn. Có người còn ngồi bên ánh sáng leo lét ấy để viết thư. Một tối cuối mùa mưa. Mưa lớn kéo dài. Đất ngoài hầm nhão ra. Đơn vị vừa hoàn thành nhiệm vụ trở về. Người nào cũng ướt sũng. Trong tổ của Tịnh có anh Lê Văn Đạt. Lớn tuổi hơn. Điềm đạm. Hay kể chuyện quê mỗi tối. Hôm ấy Đạt ngồi rất lâu bên ngọn đèn dầu. Im lặng. Tịnh ngồi xuống cạnh. — Nhớ nhà hả anh? Đạt cười nhẹ. — Con trai tôi hôm nay chắc tròn hai tuổi rồi. Tịnh bất ngờ. — Anh có con rồi sao? — Ừ. — Sao chưa thấy kể? — Có những chuyện nhớ trong lòng thôi. Hai người ngồi im. Ngoài trời mưa rơi đều. Ngọn đèn dầu chao nhẹ theo gió lùa. Đêm ấy. Lần đầu tiên Tịnh thấy người đồng đội mạnh mẽ nhất tổ lặng đi lâu như vậy. Ít tháng sau. Đơn vị chuyển nhiệm vụ. Mỗi người đi một nơi. Chiến tranh kết thúc. Nguyễn Văn Tịnh trở về quê. Nhiều năm sau, trong buổi gặp mặt đồng đội cũ. Ông gặp lại Lê Văn Đạt. Mái tóc cả hai đã bạc. Đạt cười. — Cậu còn nhớ cái đèn dầu không? — Nhớ chứ. — Tôi còn giữ đây. Ông lấy từ chiếc túi vải cũ ra một chiếc đèn dầu nhỏ. Lớp kim loại đã xỉn màu. Mặt kính có một vết nứt nhỏ. Nguyễn Văn Tịnh cầm lấy. Lặng người. Bao năm qua đi. Ngọn đèn ấy đã không còn thắp sáng căn hầm năm nào. Nhưng nó vẫn giữ nguyên một điều. Đó là ánh sáng của tình đồng đội. Ánh sáng đã đi cùng những người lính trẻ qua một thời hoa lửa không bao giờ quên.