CHIẾC ĐÈN PIN VÀ ÁNH SÁNG KHÔNG BAO GIỜ TẮT

CHIẾC ĐÈN PIN VÀ ÁNH SÁNG KHÔNG BAO GIỜ TẮT

Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh Trường Sơn, có một vật dụng nhỏ bé nhưng gần như không thể thiếu trong mỗi chuyến hành quân đêm. Đó là chiếc đèn pin. Ánh sáng của nó không chỉ giúp người lính vượt qua những cánh rừng rậm, những con suối hay những đoạn đường đầy hố bom, mà còn là biểu tượng của niềm tin và ý chí trong những năm tháng chiến tranh.

Những năm kháng chiến chống Mỹ, phần lớn hoạt động vận chuyển trên tuyến đường Trường Sơn diễn ra vào ban đêm để tránh máy bay trinh sát và các đợt không kích. Bóng tối của núi rừng rất dày đặc. Chỉ cần đi lệch vài bước cũng có thể rơi xuống hố bom, trượt chân xuống vực hoặc lạc khỏi đội hình. Vì vậy, mỗi tổ hành quân thường có một vài chiếc đèn pin được phân công sử dụng khi thật cần thiết.

Để bảo đảm bí mật, người lính không bao giờ bật đèn sáng hết công suất. Ánh sáng thường được che bằng nhiều lớp vải hoặc giấy màu, chỉ để lọt ra một khe sáng rất nhỏ vừa đủ nhìn mặt đường. Có đơn vị còn chế thêm chụp đèn bằng ống tre hoặc lon sữa bò cắt gọn để ánh sáng chỉ chiếu xuống phía dưới, tránh bị phát hiện từ trên không.

Theo nhiều hồi ký của bộ đội Trường Sơn, chiếc đèn pin còn là "người bạn" của lực lượng công binh và thanh niên xung phong. Mỗi khi máy bay vừa ngừng ném bom, họ lập tức mang đèn ra kiểm tra mặt đường, lấp hố bom, sửa cầu và cắm lại cọc tiêu. Công việc phải hoàn thành thật nhanh để sáng hôm sau các đoàn xe vẫn có thể tiếp tục hành quân.

Pin khô thời ấy rất quý. Khi đèn yếu dần, người lính tìm mọi cách tận dụng. Họ lau sạch hai đầu pin, hong pin gần bếp cho ấm hoặc đổi vị trí các viên pin để kéo dài thời gian sử dụng. Một viên pin có khi được dùng trong nhiều tháng. Không ai bật đèn nếu chưa thật sự cần thiết, bởi ai cũng hiểu rằng ánh sáng ấy có thể quyết định sự an toàn của cả đơn vị trong những đêm tiếp theo.

Chiếc đèn pin cũng chứng kiến nhiều khoảnh khắc xúc động. Đó là khi người quân y dùng ánh sáng le lói để băng bó cho thương binh ngay bên đường hành quân. Đó là khi người giao liên soi từng dòng chữ trong bức điện khẩn trước khi lên đường. Đó cũng là khi các chiến sĩ quây quần bên nhau đọc một lá thư từ quê nhà vừa được chuyển đến sau nhiều tháng mong đợi.

Sau chiến tranh, nhiều chiếc đèn pin đã không còn hoạt động. Vỏ kim loại bị gỉ sét, mặt kính trầy xước, công tắc cũng mòn theo năm tháng. Thế nhưng, khi được trưng bày trong các bảo tàng, chúng vẫn khiến nhiều người xúc động. Bởi phía sau mỗi chiếc đèn là biết bao câu chuyện về những đêm hành quân, những giờ mở đường và sự hy sinh thầm lặng của những con người đã góp phần giữ cho tuyến đường Trường Sơn luôn thông suốt.

Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại cũng có thể thay thế đèn pin. Nhưng điều đó càng giúp chúng ta hiểu hơn giá trị của những vật dụng giản dị trong chiến tranh. Với người lính năm xưa, chiếc đèn pin không đơn thuần là một công cụ chiếu sáng. Nó là ánh sáng của trách nhiệm, của lòng dũng cảm và của niềm tin vào ngày đất nước hòa bình.

Có những hiện vật không mang giá trị lớn về vật chất, nhưng lại chứa đựng ký ức của cả một thế hệ. Chiếc đèn pin trên đường Trường Sơn là một hiện vật như thế. Ánh sáng của nó đã tắt từ lâu, nhưng câu chuyện về những con người từng nâng niu từng viên pin, từng tia sáng nhỏ giữa đại ngàn vẫn sẽ còn được nhắc nhớ như một phần của "thời hoa lửa".