Chiếc Đồng Hồ Dừng Lại

Tôi tên là Nguyễn Văn Hòa. Trong cuộc đời mình, tôi từng gặp rất nhiều người, nhưng có một người mà tôi không bao giờ quên. Đó là người bạn chiến đấu của tôi, Lê Văn Dũng.

Chúng tôi gặp nhau khi cả hai còn rất trẻ. Khi ấy, Dũng mới ngoài hai mươi tuổi. Anh ít nói, sống giản dị và lúc nào cũng mang theo một chiếc đồng hồ đeo tay cũ do cha tặng trước ngày nhập ngũ.

Dũng thường nói:

“Sau này hòa bình, tôi sẽ mang chiếc đồng hồ này về cho cha xem.”

Những ngày tháng chiến tranh trôi qua trong tiếng bom đạn. Chúng tôi cùng nhau hành quân, chia nhau từng ngụm nước và từng mẩu lương khô. Có những đêm mệt đến mức vừa đặt lưng xuống đất đã ngủ, nhưng chỉ vài phút sau lại phải bật dậy vì tiếng báo động.

Một buổi sáng, đơn vị chúng tôi nhận nhiệm vụ di chuyển qua một khu vực nguy hiểm.

Trước khi lên đường, Dũng đưa chiếc đồng hồ cho tôi.

“Hòa, giữ giúp tôi một lát. Tôi sợ lúc hành quân làm hỏng nó.”

Tôi cười:

“Đồng hồ quý thế thì tự giữ đi.”

Dũng lắc đầu:

“Cầm hộ tôi. Nếu tôi làm mất thì cha tôi sẽ buồn.”

Đó là lần cuối tôi nói chuyện với Dũng.

Trong lúc di chuyển, một trận pháo kích bất ngờ xảy ra. Mọi người tìm cách chạy vào nơi trú ẩn. Khi tiếng nổ ngừng lại, tôi quay lại tìm Dũng.

Anh nằm cách tôi không xa.

Tôi chạy đến, nhưng đã quá muộn.

Chiếc đồng hồ của Dũng cũng bị hư hỏng trong trận pháo kích. Kim đồng hồ dừng lại ở 4 giờ 17 phút.

Tôi giữ chiếc đồng hồ ấy suốt những năm còn lại của cuộc chiến.

Sau ngày đất nước hòa bình, tôi tìm về quê Dũng. Tôi gặp cha anh, một người đàn ông đã già đi rất nhiều. Khi tôi đưa chiếc đồng hồ ra, ông cầm nó bằng hai tay rồi im lặng rất lâu.

Ông không hỏi Dũng đã hy sinh như thế nào.

Ông chỉ hỏi:

“Nó có đau không?”

Tôi không biết phải trả lời thế nào.

Tôi chỉ nói:

“Anh ấy đã rất dũng cảm.”

Người cha gật đầu, rồi lau nước mắt.

Nhiều năm sau, tôi gặp lại Dũng trong ký ức của mình. Khi ấy, tôi đã già, còn anh vẫn mãi ở tuổi hai mươi.

Chiếc đồng hồ được gia đình trao lại cho tôi. Tôi sửa nó nhiều lần nhưng kim đồng hồ vẫn không chạy.

Tôi quyết định không sửa nữa.

Bởi với tôi, 4 giờ 17 phút không phải là thời gian một chiếc đồng hồ ngừng hoạt động. Đó là khoảnh khắc một người lính trẻ dừng lại giữa chiến tranh, để những người còn sống có thể bước tiếp đến ngày hòa bình.

Giờ đây, mỗi khi có ai hỏi tôi về chiến tranh, tôi lại lấy chiếc đồng hồ cũ ra.

Tôi kể cho họ nghe về Dũng.

Tôi muốn thế hệ sau biết rằng phía sau những con số trong sách lịch sử là những con người bằng xương bằng thịt — những người từng có gia đình, có ước mơ, có một ngày mai mà họ chưa kịp nhìn thấy.

Và tôi cũng muốn họ hiểu rằng hòa bình hôm nay quý giá đến nhường nào.