Chiếc đồng hồ dừng lại lúc 10 giờ 45 phút

Mỗi buổi sáng, sau khi chăm sóc vườn cây trước nhà, ông Phạm Quốc Hùng đều lấy từ ngăn tủ một chiếc đồng hồ đeo tay cũ. Ông lau nhẹ lớp kính đã trầy xước bằng chiếc khăn vải mềm rồi cẩn thận đặt lại vào chiếc hộp gỗ nhỏ.

Chiếc đồng hồ ấy không còn chạy.

Kim phút và kim giờ mãi mãi dừng ở 10 giờ 45 phút.

Con cháu nhiều lần hỏi:

"Ông ơi, sao không mang đi sửa?"

Ông chỉ lắc đầu.

"Nếu nó chạy lại, ông sẽ mất đi một phần ký ức."

Năm 1972, ông Hùng là chiến sĩ công binh chuyên mở đường, phá bom và bảo đảm giao thông cho các đoàn xe vận tải trên tuyến Trường Sơn.

Người đồng đội thân thiết nhất của ông là Lê Đức Toàn, quê ở Hà Tây (nay thuộc Hà Nội).

Toàn là người vui tính.

Điều khiến mọi người nhớ nhất là chiếc đồng hồ Liên Xô mà cha anh để lại trước ngày nhập ngũ.

Anh nâng niu nó như báu vật.

Mỗi tối, trước khi đi ngủ, anh đều lên dây cót thật cẩn thận.

Có người trêu:

"Giữa rừng thì xem giờ làm gì?"

Toàn cười:

"Để biết mình đang sống thêm được bao nhiêu phút."

Câu nói tưởng như đùa ấy lại khiến mọi người im lặng.

Một buổi sáng tháng Sáu năm ấy, đơn vị nhận nhiệm vụ gỡ một quả bom từ trường nằm giữa con đường huyết mạch.

Nếu không xử lý kịp, đoàn xe tiếp viện sẽ phải dừng lại.

Ông Hùng và Toàn cùng được phân công thực hiện nhiệm vụ.

Trước khi bắt đầu, Toàn tháo chiếc đồng hồ khỏi tay.

Anh nhìn nó vài giây rồi lại đeo vào.

Ông Hùng hỏi:

"Sao không cất đi?"

Toàn cười:

"Nếu có chuyện gì, nó sẽ là người biết chính xác mình đã dừng lại lúc nào."

Hai người bắt đầu làm việc.

Không khí căng thẳng đến nghẹt thở.

Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Khi quả bom gần được xử lý xong, bất ngờ một tiếng nổ lớn vang lên.

Đất đá tung mù mịt.

Ông Hùng bị sức ép hất văng xuống hố.

Khi tỉnh lại, việc đầu tiên ông làm là gọi tên đồng đội.

Nhưng không có tiếng trả lời.

Toàn đã anh dũng hy sinh.

Chiếc đồng hồ trên cổ tay anh bị mảnh bom làm vỡ mặt kính.

Hai chiếc kim dừng lại ở 10 giờ 45 phút.

Sau chiến tranh, gia đình Toàn chuyển nơi sinh sống.

Ông Hùng nhiều lần tìm kiếm nhưng không có kết quả.

Chiếc đồng hồ được ông giữ bên mình suốt hơn năm mươi năm.

Nhiều người khuyên nên phục chế để lưu giữ tốt hơn.

Ông từ chối.

Ông nói:

"Điều quý nhất không phải chiếc đồng hồ.

Mà là thời khắc nó đã ghi lại."

Năm 2025, nhân dịp gặp mặt truyền thống của đơn vị, ông bất ngờ gặp cháu nội của Toàn.

Ông trao chiếc đồng hồ cho người cháu.

Chàng trai trẻ xúc động:

"Đây là kỷ vật cuối cùng của ông cháu."

Nhưng sau một hồi suy nghĩ, gia đình quyết định gửi lại chiếc đồng hồ cho ông Hùng.

Họ nói:

"Người giữ gìn nó tốt nhất chính là bác.

Vì bác hiểu ý nghĩa của từng vết xước trên đó."

Từ đó, mỗi lần nói chuyện truyền thống với học sinh, ông đều mang theo chiếc đồng hồ.

Ông không kể về chiến công.

Ông chỉ đưa chiếc đồng hồ lên cao.

Rồi hỏi:

"Các cháu có biết vì sao ông không sửa nó không?"

Có em trả lời:

"Để làm kỷ niệm."

Ông mỉm cười.

"Không.

Để nhớ rằng, có những khoảnh khắc không bao giờ được phép quên."

Ông kể về người đồng đội đã dùng cả tuổi trẻ để giữ thông con đường tiếp viện.

Ông kể về những người lính công binh ngày đêm đối mặt với bom mìn để những đoàn xe vẫn lăn bánh.

Cả hội trường lặng đi.

Một nữ sinh đứng lên nói:

"Chúng cháu sẽ nhớ thời gian 10 giờ 45 phút."

Ông Hùng gật đầu.

"Đừng nhớ con số ấy.

Hãy nhớ rằng mỗi phút bình yên hôm nay đều được đánh đổi bằng biết bao phút giây sinh tử của cha anh."

Chiều muộn, ánh nắng chiếu qua ô cửa sổ.

Chiếc đồng hồ cũ vẫn nằm yên trong hộp gỗ.

Hai chiếc kim vẫn chỉ đúng 10 giờ 45 phút.

Thời gian của chiếc đồng hồ đã dừng lại từ rất lâu.

Nhưng thời gian của lòng biết ơn thì sẽ còn tiếp tục mãi.

Mỗi tiếng tích tắc của cuộc sống hôm nay đều như nhắc nhở chúng ta rằng, hòa bình không tự nhiên mà có.

Nó được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu xương và bằng cả những giấc mơ còn dang dở của biết bao người lính Việt Nam.