Chiếc đồng hồ dừng lại lúc 9 giờ 17 phút

Trên chiếc bàn làm việc bằng gỗ lim đã bạc màu theo năm tháng, Đại úy nghỉ hưu Lê Minh Quang luôn đặt một chiếc đồng hồ đeo tay cũ. Chiếc đồng hồ không còn chạy nữa. Kim giờ và kim phút mãi mãi dừng ở 9 giờ 17 phút.

Có người khuyên ông đem sửa.

Ông chỉ lắc đầu.

"Nó không hỏng. Nó đang giữ một khoảnh khắc mà tôi không muốn thời gian xóa đi."

Mùa hè năm 1972, ông Quang là chiến sĩ thông tin của một đơn vị chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị. Công việc của ông là kéo dây điện thoại dã chiến, bảo đảm mệnh lệnh từ sở chỉ huy được truyền đến các đại đội ngoài tuyến trước.

Đó là công việc ít người biết đến nhưng vô cùng nguy hiểm.

Đường dây thường bị bom cắt đứt. Có ngày ông phải nối dây đến mười lần. Vừa nối xong vài phút, một loạt pháo khác lại xé nát cánh rừng.

Sáng hôm ấy, đơn vị đang chuẩn bị bước vào một trận đánh lớn.

Đúng 9 giờ, điện thoại bỗng mất tín hiệu.

Người chỉ huy nhìn ông Quang:

"Đường dây bị đứt. Phải khôi phục ngay!"

Không chờ thêm một giây, ông ôm cuộn dây, kìm và máy điện thoại lao về phía tuyến trước.

Con đường chỉ dài hơn một cây số nhưng phải băng qua khu vực đang bị pháo kích dữ dội.

Đất đá liên tục tung lên trước mặt.

Mỗi lần tiếng nổ vừa dứt, ông lại chạy thêm vài chục mét.

Đến đoạn suối cạn, ông phát hiện dây điện thoại đã bị một mảnh pháo cắt làm đôi.

Ông vừa quỳ xuống nối dây thì một tiếng nổ lớn vang lên phía sau.

Sức ép hất ông ngã xuống.

Đất cát phủ kín người.

Chiếc đồng hồ trên tay va mạnh vào tảng đá.

Khi ông gượng dậy, mặt kính đã vỡ.

Hai chiếc kim dừng hẳn ở 9 giờ 17 phút.

Ông không kịp nhìn thêm.

Việc đầu tiên là nối xong đường dây.

Hai đầu dây được xoắn chặt.

Ông thử máy.

"Tín hiệu thông!"

Ở đầu dây bên kia, tiếng người trực ban vang lên rõ ràng:

"Đã nghe! Liên lạc đã khôi phục!"

Ông mỉm cười, rồi ngồi phịch xuống vệ đường vì kiệt sức.

Ít phút sau, mệnh lệnh tiến công được truyền đi đúng thời điểm.

Trận đánh giành thắng lợi.

Nhiều năm sau, khi gặp lại người chỉ huy cũ, ông mới biết nếu đường dây chậm thêm vài phút, toàn bộ kế hoạch hiệp đồng giữa các mũi tiến công có thể bị ảnh hưởng.

Người chỉ huy nắm chặt tay ông:

"Hôm ấy, cậu không chỉ nối hai đầu dây điện thoại. Cậu đã nối cả niềm tin của đơn vị."

Sau ngày hòa bình, ông Quang trở về quê làm giáo viên dạy Vật lý.

Trong mỗi tiết học về dòng điện, ông thường mang chiếc đồng hồ cũ ra cho học sinh xem.

Một em tò mò hỏi:

"Thưa thầy, sao thầy không sửa?"

Ông nhẹ nhàng trả lời:

"Nếu đồng hồ chạy tiếp, nó sẽ chỉ thời gian của hôm nay. Nhưng khi nó dừng lại, nó mãi mãi nhắc thầy nhớ về những người đồng đội đã không còn trở về sau thời khắc ấy."

Cả lớp im lặng.

Không ai còn nhìn chiếc đồng hồ như một vật cũ kỹ nữa.

Nó đã trở thành một phần của lịch sử.

Đến mỗi dịp 27/7, ông lại lau sạch lớp bụi trên mặt kính nứt.

Chiếc đồng hồ vẫn đứng yên ở 9 giờ 17 phút.

Còn ký ức của ông thì vẫn tiếp tục chuyển động.

Ông thường nói với các cháu:

"Chiến tranh đã qua rất lâu rồi, nhưng trách nhiệm với Tổ quốc thì không bao giờ dừng lại. Mỗi người, ở vị trí của mình, đều có thể góp phần giữ gìn hòa bình như chúng tôi đã từng gìn giữ đường dây thông tin năm ấy."

Ngoài sân, tiếng ve mùa hạ lại râm ran như những ngày của hơn nửa thế kỷ trước. Ông Quang khẽ nhìn lên bầu trời xanh, mỉm cười. Ông biết rằng, dù chiếc đồng hồ đã dừng, nhưng những giá trị về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình đồng đội sẽ còn mãi với thời gian.