CHIẾC GHẾ TRỐNG

Trong một căn phòng có rất nhiều chiếc ghế, đôi khi chỉ một chiếc ghế trống cũng đủ khiến người ta suy nghĩ.

Tôi từng hỏi bác Lê Đình Sơn:

– Điều gì khiến bác nhớ nhất về những năm tháng quân ngũ?

Bác nhìn ra xa.

Tôi chờ một câu chuyện về chiến trường.

Nhưng bác lại nói về… những người vắng mặt.

Bác bảo rằng trong những năm tháng chiến tranh, điều khiến người lính hiểu rõ nhất giá trị của cuộc sống chính là sự hiện diện của con người.

Một người hôm nay còn ngồi bên mình, ngày mai có thể không còn.

Một tiếng gọi hôm nay còn nghe thấy, ngày mai có thể chỉ còn lại trong ký ức.

Bác Sơn nhập ngũ năm 1977, khi mới hai mươi tuổi và đến chiến trường C.

Ở tuổi ấy, người ta chưa đủ lớn để hiểu hết chiến tranh, nhưng đủ lớn để hiểu rằng phía sau mỗi người lính đều là một gia đình.

Tôi hỏi:

– Sau này trở về, bác có bao giờ thấy mình thay đổi không?

Bác cười:

– Có chứ.

Có lẽ chiến tranh đã dạy bác một điều mà những năm tháng bình thường khó có thể dạy được: đừng coi sự hiện diện của một người là điều hiển nhiên.

Một chiếc ghế có người ngồi là bình thường.

Nhưng một chiếc ghế trống đôi khi kể cả một câu chuyện.

Bởi vậy, hôm nay khi nhìn những gia đình quây quần bên nhau, khi nghe tiếng trẻ con cười, khi thấy những người thân trở về sau một ngày làm việc, ta có thể nghĩ rằng đó chỉ là cuộc sống thường ngày.

Nhưng với một thế hệ từng đi qua chiến tranh, những điều bình thường ấy có thể chính là điều quý giá nhất.

Hòa bình không chỉ là không có tiếng súng; hòa bình là khi mỗi chiếc ghế trong một gia đình đều có người trở về ngồi xuống.