CHIẾC GIỎ TRE KHÔNG CÓ QUÀ
CHIẾC GIỎ TRE KHÔNG CÓ QUÀ
Năm 1973, bà Sen ở một ngôi làng ven sông thường mang một chiếc giỏ tre ra chợ mỗi sáng.
Nhưng chiếc giỏ của bà gần như lúc nào cũng trống.
Người làng hỏi:
“Bà đi chợ mà chẳng mua gì sao?”
Bà cười:
“Có người cần.”
Con trai bà là Minh đang ở chiến trường.
Mỗi lần có người chuẩn bị lên đường, bà lại nhờ họ mang theo một thứ nhỏ bé.
Khi thì vài củ khoai.
Khi thì ít lạc rang.
Khi thì một mảnh vải.
Bà luôn bỏ tất cả vào chiếc giỏ tre.
“Cho mấy đứa trẻ ở đơn vị.”
Người ta hỏi:
“Con bà có ở đó không?”
“Có.”
“Thế sao không gửi riêng cho nó?”
Bà lắc đầu.
“Có phần của mọi người thì nó mới chịu nhận.”
Một ngày, bà gửi theo một người lính một chiếc giỏ đầy lạc rang.
Nhưng người ấy trở về sau vài tháng với chiếc giỏ rỗng.
Bà hỏi:
“Minh có nhận được không?”
Anh im lặng.
Rồi lấy từ túi áo một mảnh giấy.
“Anh ấy gửi bác.”
Trên đó chỉ có một dòng:
“Mẹ đừng gửi nữa, ở đây ai cũng có mẹ cả.”
Bà đọc xong thì cười.
“Đúng là con tôi.”
Từ hôm ấy, bà vẫn mang giỏ ra chợ.
Nhưng không gửi cho riêng Minh nữa.
Bà gửi cho cả đơn vị.
Người này một ít.
Người kia một ít.
Sau chiến tranh, Minh không trở về.
Chiếc giỏ tre vẫn còn.
Bà Sen dùng nó để mang rau ra chợ.
Một lần, một người đàn ông lớn tuổi nhìn thấy chiếc giỏ.
Ông đứng rất lâu.
“Bác là mẹ của Minh phải không?”
Bà gật đầu.
“Tôi từng ở cùng đơn vị với anh ấy.”
Ông lấy trong túi ra một chiếc lạc rang đã cũ đến mức không còn ăn được.
“Anh ấy giữ lại một hạt.”
Bà nhìn.
“Anh ấy bảo đây là lạc mẹ gửi.”
Bà cười.
“Có một hạt thôi à?”
“Vâng.”
“Thế mà giữ lâu vậy?”
Người đàn ông đáp:
“Anh ấy nói không ăn.”
“Tại sao?”
“Vì ăn rồi thì hết.”
Bà Sen quay mặt đi.
Một lúc sau mới nói:
“Đúng là ngốc.”
Nhưng bà cười.
Sau khi bà mất, chiếc giỏ tre được đặt trong nhà văn hóa làng.
Bên cạnh là một tấm bảng:
“Chiếc giỏ của bà Sen.”
Không ghi ngày tháng.
Không ghi tên người lính.
Chỉ có một câu:
“Một người mẹ đã gửi những thứ nhỏ bé nhất, để những người ngoài chiến trường biết rằng ở quê nhà vẫn có người nhớ đến họ.”
Nhiều năm sau, một cậu bé đứng trước chiếc giỏ.
Cậu hỏi bà mình:
“Ngày xưa người ta gửi quà bằng giỏ tre thật ạ?”
“Ừ.”
“Không có điện thoại sao?”
“Không.”
“Không gọi được luôn?”
“Không.”
Cậu nhìn chiếc giỏ.
“Thế nếu nhớ ai thì làm gì?”
Bà cụ mỉm cười.
“Gửi cho họ một thứ gì đó.”
“Như gì ạ?”
“Bất cứ thứ gì.”
“Nhưng nếu họ không nhận được?”
Bà nhìn chiếc giỏ.
“Thì ít nhất mình đã gửi.”
Chiều hôm ấy, cậu bé chạy ra vườn.
Cậu hái một bông hoa nhỏ.
Đặt vào chiếc giỏ tre.
Rồi nói:
“Cháu gửi cho ông nội.”
Ông nội cậu đã mất từ lâu.
Nhưng bà không cản.
Bà chỉ nhẹ nhàng đặt chiếc giỏ bên cửa sổ.
Bởi có những món quà
không cần người nhận.
Chúng chỉ cần được trao đi
để chứng minh rằng
ta vẫn nhớ một người nào đó.
