Chiếc gùi không bao giờ trống

Bối cảnh: Bác Ái | Thời gian: kháng chiến chống Mỹ

Nhắc đến Bác Ái trong kháng chiến chống Mỹ, người già thường nhớ trước hết đến những con đường đất, những mái nhà đơn sơ và những đêm không ngủ. Một nữ dân công gùi gạo qua những con dốc. Người dân nơi đây hiểu rằng trong chiến tranh, một nắm gạo, một chiếc gùi, một con đường hay một lời báo tin đúng lúc đều có thể trở thành sự giúp đỡ quý giá. Nhân vật chính âm thầm làm phần việc của mình. Có khi là mang thư, có khi đưa thuốc, có khi sửa một chiếc xe, cũng có khi chỉ là nấu thêm nồi cơm cho người khách lạ. Mỗi việc đều được làm bằng sự cẩn trọng. Đêm ấy, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, người ấy ngồi bên bếp lửa. Ngoài kia là tiếng gió, tiếng côn trùng và những bước chân xa dần. Không ai biết ngày mai sẽ ra sao. Nhưng ai cũng tin rằng quê hương rồi sẽ có ngày bình yên. Nhiều năm sau, khi những con đường đã rộng hơn và những mái nhà đã khang trang hơn, ký ức ấy vẫn được kể lại. Nó nhắc thế hệ sau rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người cầm súng, mà còn bởi hàng vạn người dân lặng thầm giữ cho cuộc sống không tắt. Sau này, mỗi khi nhắc lại, người kể thường nói: điều đáng nhớ nhất không phải là gian khổ, mà là tình người trong gian khổ.