Chiếc huy hiệu của Anh hùng Nguyễn Văn Phiệt

Chiếc huy hiệu của Anh hùng Nguyễn Văn PhiệtSuốt 39 năm qua, Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Phó Tư lệnh Chính trị Quân chủng Phòng không - Không quân đã giữ gìn chiếc Huy hiệu Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược như một vật báu. Mỗi lần ngắm nhìn chiếc huy hiệu, cảm xúc vui sướng nghẹn ngào lại ùa vào lòng, gợi cho ông nhớ tới những hình ảnh thân thương, cùng các đồng đội ôm nhau reo hò vui sướng khi bắn hạ được mục tiêu máy bay Mỹ. Trong tâm trí ông câu chuyện đó như mới chỉ diễn ra ngày hôm qua.Năm 1972, Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ 2 ra miền Bắc. Cuộc chiến lần này lớn hơn lần thứ nhất cả về quy mô và phương tiện chiến tranh. Lúc đó, Thượng úy Nguyễn Văn Phiệt là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57, Trung đoàn tên lửa 261, Sư đoàn 36, Quân chủng Phòng không - Không quân được cấp trên giao nhiệm vụ chỉ huy đơn vị làm tốt mọi công tác chuẩn bị sẵn sàng đối phó và đánh bại các cuộc oanh kích của máy bay Mỹ trên bầu trời Miền Bắc. Ngày 30 tháng 7 năm 1972, không quân Mỹ đã huy động một lực lượng lớn gồm gần 60 chiếc máy bay F4 và máy bay F105 đánh vào Hà Nội. Chúng trút mưa bom xuống cầu Đuống và Yên Viên mưu toan cắt đứt huyết mạch giao thông quan trọng và đánh phá các đơn vị của ta. Khi đó, trận địa của Tiểu đoàn 57 đang được bố trí ở thôn Mai Hiên, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Nhận được mệnh lệnh của cấp trên kiên quyết ngăn chặn và đẩy lùi đợt đánh phá của địch, đồng chí Phiệt đã chỉ huy đơn vị nhanh chóng vào vị trí chiến đấu. Với tinh thần chiến đấu anh dũng, quả cảm, đơn vị của đồng chí đã bắn hạ được 3 máy bay F4 (Trong đó 1 chiếc bị bắn rơi tại chỗ tại Đào Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội). Thất bại này làm các phi công Mỹ ngán sợ mỗi khi bay ra bầu trời miền Bắc. Đồng thời, nó củng cố niềm tin tất thắng cho cán bộ chiến sĩ Tiểu đoàn. Dù máy bay Mỹ có hiện đại tới đâu thì nhất định cũng sẽ bị bắn hạ trên bầu trời Hà Nội. Cuối năm 1972, bị thất bại nặng nề trên cả hai miền Nam, Bắc, để cứu vãn tình thế, đế quốc Mỹ quyết định sử dụng con bài cuối cùng dùng hỏa lực đường không, chủ yếu bằng máy bay B52 mở chiến dịch mang tên chiến dịch Lai-nơ-bếch cơ II đánh vào Hà Nội, Hải Phòng và một số vùng phụ cận từ ngày 18 đến ngày 29 tháng 12 năm 1972. Trong 12 ngày đêm, đồng chí Phiệt đã chỉ huy Tiểu đoàn bắn rơi 4 máy bay B52 trong đó có 2 chiếc rơi tại chỗ. Đặc biệt, trận đánh đêm ngày 20 rạng ngày 21 tháng 12 năm 1972, tại trận địa Đại Đồng, huyện Từ Sơn, Bắc Ninh . Ông xúc động kể lại giây phút hào hùng không thể quên đó: “Lúc 5 giờ 9 phút, tôi lệnh cho sĩ quan điều khiển sục sạo, phát hiện bằng được mục tiêu để đánh. Nhưng nhiễu tạp nặng, không phát hiện được. Kíp trắc thủ đã bám sát vào một dải nhiễu của một B52. Khi mục tiêu ở cự ly khoảng 38km, độ cao 12km, tôi ra lệnh phóng quả đạn, thật bất ngờ, quả đạn không đi. Tôi lập tức ra lệnh phóng tiếp quả đạn thứ hai vì nếu không phóng tiếp hoặc chần chừ, đắn đo vài giây thì dù có phóng tiếp cũng không bảo đảm cho đạn gặp mục tiêu ở vùng sát thương có lợi nhất. Quả thứ hai vừa phóng lên ở cự li 26km thì thấy máy bay thò trên dải nhiễu. Thường khi đó phải thay đổi phương pháp bắn. Nhưng vì cùng một lúc vừa bám được dải nhiễu, vừa phát hiện được mục tiêu nên tôi ra lệnh bám ngay dải nhiễu đó, giữ nguyên phương pháp bắn X. Sĩ quan điều khiển tập trung quan sát tín hiệu đạn, thông báo đạn bay 10km...15km...20km. Tôi tập trung trí lực, căng mắt theo dõi. Đến cự ly 25km, đạn nổ. Trên màn hiện sóng, cường độ nhiễu giảm nhanh, mờ dần. Mục tiêu bị tiêu diệt. Ba trắc thủ đồng thanh báo cáo. Chúng tôi chưa kịp chia sẻ niềm vui chiến thắng thì 5 phút sau, vào lúc 5giờ 14 phút, tốp B52 sau bay vào, trận thứ hai bắt đầu. Đúng như dự kiến của trận đầu, khi phát sóng không bắt được mục tiêu, tôi ra lệnh cho sĩ quan điều khiển phóng đạn, phát sóng thì thấy mục tiêu. Khi đạn bay được 10km, trắc thủ đột nhiên báo cáo nhiễu thông tin trên cả hai màn góc tà và phương vị đều tách dải. Không một giây chần chừ, đồng chí Nguyễn Mạnh Kiên sĩ quan điều khiển hạ lệnh: Ta bám sát dải cao, phương vị bám sát dải phải, thống nhất bám vào một mục tiêu”. Đó là một quyết định, chính xác, nếu không như thế mà mỗi trắc thủ bám vào dải nhiễu của mỗi chiếc khác nhau thì chắc chắn không diệt được mục tiêu. Quả đạn tiếp tục bay đến cự ly 24km, đạn nổ. Tôi còn nhớ, Từ xe ăng ten và vọng quan sát, anh em hò reo rất to: “Trúng rồi, rơi rồi, mục tiêu bốc cháy to lắm! Chiếc máy bay B52 đó rơi ở chợ Thá, gần Núi Đôi (nay thuộc huyện Sóc Sơn) và cũng là chiếc máy bay Mỹ cuối cùng bị ta bắn rơi trong trận chiến đấu đêm 20 rạng ngày 21-12-1972 ở Hà Nội”. Dừng lại, ông nhấp một ngụm nước chè, chúng tôi để ý thấy đôi mắt ông sáng lên một niềm hạnh phúc ngập tràn. Đây là trận đánh máy bay B52 điển hình của đơn vị Phòng không đạt hiệu suất chiến đấu cao, tiết kiệm đạn. Thành công của phương pháp bắn phát một (một đạn diệt một máy bay) của Tiểu đoàn 57 có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng bảo đảm đạn cho tên lửa lúc cuộc chiến đánh máy bay B52 đang gặp khó khăn.Với thành tích đã đạt được, đồng chí Nguyễn Văn Phiệt đã vinh dự được tặng huy hiệu quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Từ đó ông luôn giữ chiếc huy hiệu bên mình như một tài sản quý báu của mình. Chiếc huy hiệu trở thành nguồn cổ vũ, động viên tinh thần to lớn để ông tiếp tục cống hiến sức lực và trí tuệ của mình cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.Giờ đã nghỉ hưu, ông ở căn nhà 174 đường Lê Trọng Tấn, phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội. Tuổi đã cao nhưng phẩm chất bộ đội cụ Hồ trong ông vẫn tiếp tục được phát huy. Ông tham gia hoạt động từ thiện kêu gọi các nhà hảo tâm góp tiền ủng hộ các trẻ em khuyết tật. Ông cũng luôn trăn trở cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ của đất nước, đặc biệt là giáo dục về lịch sử của dân tộc. Mong muốn để lại cho thế hệ mai sau những bài học lịch sử có tính thực tiễn. Ngày 28 tháng 12 năm 2012, ông đã tặng cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam một số hiện vật của mình trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, trong đó có chiếc huy hiệu Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược.Phạm Tuấn/ Bảo tàng LSQS Việt Nam