Chiếc kẹo chia đôi

Ngày ấy, Thiếu tướng Hồ Phương là chính trị viên Đại đội 241, thuộc Tiểu đoàn phòng không-không quân 387 (Sư đoàn 308). Vào khoảng cuối tháng 2/1954, đơn vị của ông được lệnh tiến về Tây Bắc.

Theo lời kể của người cựu chiến binh, Đại đội 241 trong chiến dịch Điện Biên Phủ là đơn vị súng máy phòng không 12 ly 8 - loại súng hiện đại lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường Việt Nam tính đến thời điểm đó.

Trong ký ức của người chiến sỹ năm xưa, cuộc hành quân mang theo loại vũ khí này từ Thái Nguyên về Điện Biên kéo dài trong khoảng bốn đêm. Tiếng máy bay địch gầm rú liên tục trên bầu trời không ngăn được ý chí, niềm tin, sự thôi thúc chiến đấu và chiến thắng của quân ta.

“Bằng chứng là, trong những phút giải lao, các chiến sỹ thường ngồi quây quần, kể cho nhau nghe những câu chuyện quê nhà, ước mơ về một gia đình hạnh phúc với mảnh vườn tốt tươi cây trái trong hòa bình… Trên dọc hành trình ấy, từ chiếc kẹo, tờ giấy để viết thư, anh em đều chia đôi, san sẻ cùng nhau,” nụ cười rạng rỡ, nhà văn Hồ Phương kể lại.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ chốt giữ, bảo vệ bến Tạ Khoa - một địa điểm quan trọng nằm trên con đường chiến lược nối giữa Yên Bái và Lai Châu, rồi cơ động lên bảo vệ các đơn vị trọng pháo của mặt trận.

“Thời gian ấy, chúng tôi như được tiếp một nguồn sức mạnh kỳ diệu. Suốt hai tháng di chuyển liên tục giữa các trận địa, hầm hào, việc tắm giặt, nghỉ ngơi là điều khó gặp (đồng đội thường canh gác cho nhau chợp mắt ngay trên chính những hòm đạn nơi chiến hào); nhưng số người bị ốm rất ít,” đôi tay nắm chặt, giọng kể đầy hào hứng, người lính già nhớ lại.

Thiếu tướng kể, ngày 15/3/1954, sau khi quân ta giành được đồi Độc Lập, đơn vị của ông dần tiến sâu vào Mường Thanh với nhiệm vụ chính là đánh đường tiếp viện của địch bằng máy bay. Khó khăn nối tiếp khó khăn! Mất sân bay Mường Thanh, địch sẽ mất đường tiếp viện. Bởi vậy, chúng cố thủ bằng mọi giá.

“Địch cho một tiểu đoàn có pháo binh, xe tăng tấn công đơn vị phòng không xung kích; buộc ta phải hạ nòng 12 ly 8 để bắn hạ xe tăng địch. Sau đó, chiến sỹ ta phải đối mặt với địch theo tinh thần: Tất cả những gì có trong tay (kìm, gậy…) đều là vũ khí chiến đấu; bởi đơn vị không được trang bị vũ khí đánh bộ,” ký ức hiện ra như thước phim quay chậm mở ra trước mắt người chiến sỹ Điện Biên năm xưa