CHIẾC KHĂN NÂU CỦA NGƯỜI MẸ CHỜ CON

Trong một buổi chiều cuối thu, tôi cùng một số đoàn viên trong chi đoàn tìm đến thăm cụ Nguyễn Thị Lành, một người phụ nữ đã ngoài chín mươi tuổi. Căn nhà nhỏ của cụ nằm nép sau vườn cau. Khi chúng tôi nhắc đến những năm tháng chiến tranh, cụ im lặng hồi lâu rồi chậm rãi lấy từ chiếc hộp gỗ cũ một chiếc khăn nâu đã bạc màu.

Cụ kể, ngày ấy, con trai cả của cụ là Nguyễn Văn Hòa lên đường nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Hôm tiễn con, cụ không khóc. Cụ chỉ dặn đi dặn lại rằng nếu có thư thì nhớ viết về, để mẹ biết con vẫn bình an.

Những năm sau đó, chiến tranh ngày càng ác liệt. Thư của Hòa thưa dần rồi bặt hẳn. Mỗi lần có người đưa tin từ đơn vị trở về, cụ Lành lại tất tả chạy sang hỏi thăm. Có những đêm nghe tiếng chó sủa ngoài ngõ, cụ vội khoác áo, tưởng con đã về đến nhà.

Một buổi sáng, người cán bộ xã mang đến tin báo Hòa đã hy sinh. Cụ không nhớ chính xác hôm ấy là ngày nào, chỉ nhớ trời mưa rất to. Người đưa tin ngồi ngoài hiên rất lâu mới dám nói hết câu chuyện. Cụ nghe xong, lặng lẽ quay vào nhà, cất chiếc áo con trai từng mặc rồi ngồi bên cửa sổ đến tận tối.

Tôi hỏi cụ vì sao vẫn giữ chiếc khăn nâu đã cũ. Cụ vuốt nhẹ mép khăn, nói rằng ngày tiễn con, cụ đã dùng nó lau mồ hôi trên trán Hòa. Cụ giữ lại để nhớ lần cuối cùng được chăm sóc con như những ngày còn bé.

Điều khiến chúng tôi xúc động nhất là khi kể đến đây, cụ không nói nhiều về nỗi đau của mình. Cụ chỉ dặn lớp trẻ rằng đất nước có hòa bình hôm nay là nhờ biết bao người đã không trở về.

Trước khi chúng tôi ra về, cụ nhờ đoàn viên ghi lại tên con trai mình thật rõ. Cụ bảo: “Mẹ già rồi, có thể quên nhiều thứ, nhưng tên con thì không được quên”.

Rời căn nhà nhỏ, tôi hiểu rằng phía sau mỗi cái tên trên bia tưởng niệm là một gia đình đã dành cả cuộc đời để chờ đợi. Chiếc khăn nâu của người mẹ không chỉ giữ lại ký ức về một người con, mà còn nhắc chúng tôi về cái giá của hòa bình.