CHIẾC KHĂN TAY MÀU XANH

CHIẾC KHĂN TAY MÀU XANH

Ngày ấy, ở một ngôi làng nhỏ nằm bên dòng sông, có một bà mẹ tên bà Hạnh.

Bà sống cùng người con trai duy nhất là Tuấn.

Tuấn vừa tròn hai mươi tuổi.

Anh hiền lành, ít nói và rất thương mẹ.

Mỗi sáng trước khi ra đồng, anh đều hỏi:

— Mẹ ăn gì chưa?

Bà Hạnh thường gắt yêu:

— Lo cho mình trước đi.

Tuấn cười.

— Con no rồi.

Nhưng bà biết, nhiều hôm anh nhường phần cơm ngon cho mẹ.

Ngày Tuấn lên đường, bà Hạnh không biết phải nói gì.

Bà đi vào buồng, lấy ra một chiếc khăn tay màu xanh.

Đó là chiếc khăn bà đã may từ mảnh vải cũ.

Bà đưa cho con.

— Cầm lấy.

Tuấn nhìn chiếc khăn.

— Để làm gì mẹ?

— Khi nhớ nhà thì lấy ra nhìn.

Tuấn cười:

— Con nhớ mẹ thì cứ nhớ, cần gì nhìn khăn?

Bà Hạnh quay mặt đi.

— Cứ cầm đi.

Tuấn bỏ chiếc khăn vào túi áo.

Trước khi đi, anh ôm mẹ thật lâu.

— Con sẽ về.

Bà Hạnh gật đầu.

— Mẹ chờ.

Những tháng đầu, Tuấn vẫn gửi thư.

Thư nào cũng chỉ vài dòng.

“Mẹ đừng lo.”

“Con vẫn khỏe.”

“Ở nhà nhớ ăn uống đầy đủ.”

“Con nhớ cây khế trước sân.”

Bà Hạnh không biết chữ.

Mỗi lần nhận thư, bà lại nhờ cô giáo đầu làng đọc.

Đọc xong, bà cẩn thận gấp lá thư lại.

Rồi đặt vào chiếc hộp gỗ.

Chiếc khăn xanh bà cũng cất trong đó.

Nhưng mỗi tối, bà lại lấy ra xem.

Một hôm, bà nhận được một lá thư rất ngắn.

Cô giáo đọc:

“Mẹ,

Nếu một ngày con về muộn, mẹ đừng buồn.

Con vẫn luôn nhớ căn nhà mình.

Nhớ mẹ.

Tuấn.”

Bà Hạnh hỏi:

— Nó có nói bao giờ về không?

Cô giáo im lặng.

— Không ạ.

Bà cười buồn.

— Thằng này lúc nào cũng làm mẹ phải chờ.

Mùa này qua mùa khác.

Cây khế trước sân lớn lên.

Mái nhà cũ được thay lại vài viên ngói.

Nhưng Tuấn vẫn chưa về.

Bà Hạnh vẫn giữ chiếc khăn xanh.

Mỗi lần nghe tiếng xe ngoài đường, bà lại bước ra cổng.

Có những lần chỉ là người làng đi qua.

Có những lần là người đưa thư.

Có lần chẳng có ai.

Nhưng bà vẫn chờ.

Một buổi chiều, có một người lính trẻ tìm đến nhà.

Anh đứng ngoài cổng rất lâu.

Bà Hạnh nhìn thấy.

— Cậu tìm ai?

Người lính cúi đầu.

— Bác có phải mẹ anh Tuấn không?

Bà Hạnh đứng im.

— Tôi đây.

Người lính lấy từ trong túi ra một chiếc hộp nhỏ.

— Cháu mang đồ của anh Tuấn về.

Bà không hỏi ngay.

Bà chỉ nhìn chiếc hộp.

Một lúc sau, bà mới nói:

— Nó đâu?

Người lính cúi đầu.

— Anh ấy không thể trở về.

Căn sân im lặng.

Bà Hạnh đưa tay nhận chiếc hộp.

Bên trong là một chiếc khăn tay màu xanh.

Bà nhận ra ngay.

Chiếc khăn bà đã đưa cho con ngày lên đường.

Bà ôm chiếc khăn vào ngực.

— Nó có nói gì không cháu?

Người lính gật đầu.

— Anh ấy có nhờ cháu một việc.

— Việc gì?

— Nếu cháu có dịp về quê, hãy nói với mẹ anh ấy rằng...

Người lính nghẹn giọng.

— Anh ấy rất nhớ mẹ.

Bà Hạnh nhắm mắt.

Hai bàn tay bà siết chặt chiếc khăn.

Từ ngày ấy, bà Hạnh vẫn sống trong căn nhà cũ.

Bà không bao giờ cất chiếc khăn đi.

Mỗi sáng, bà phơi nó ngoài hiên.

Mỗi chiều, bà gấp lại.

Người trong làng hỏi:

— Sao bác không cất kỹ?

Bà cười:

— Để nó còn thấy nắng.

Không ai hiểu.

Nhưng cũng không ai hỏi thêm.

Nhiều năm sau, một cậu bé trong làng đến chơi.

Cậu nhìn thấy chiếc khăn.

— Bà ơi, khăn này của ai?

Bà Hạnh đáp:

— Của con trai bà.

— Bác ấy đâu rồi?

Bà nhìn ra dòng sông.

— Đi xa.

— Bao giờ bác về?

Bà im lặng.

Rồi mỉm cười.

— Có lẽ bác đã về rồi.

Cậu bé ngơ ngác.

— Cháu không thấy bác ấy.

Bà chỉ vào ngực mình.

— Ở đây.

Cậu bé chưa hiểu.

Nhưng sau này lớn lên, cậu mới hiểu câu nói ấy.

Một buổi sáng mùa thu, bà Hạnh yếu đi rất nhiều.

Bà gọi cô giáo năm xưa đến.

— Cô giữ giúp tôi chiếc khăn.

Cô giáo hỏi:

— Bác muốn để lại cho ai?

Bà Hạnh mỉm cười.

— Cho một đứa trẻ nào đó.

— Tại sao?

— Để nó biết có những người đã từng đi qua tuổi trẻ bằng những điều rất giản dị.

Bà nhìn chiếc khăn.

— Một chiếc khăn.

— Một lá thư.

— Một lời hứa.

— Và một người mẹ chờ con.

Sau khi bà Hạnh mất, chiếc khăn được trao cho ngôi trường làng.

Cô giáo đặt nó trong một chiếc hộp kính.

Bên cạnh là tấm bảng nhỏ:

“Chiếc khăn của một người mẹ gửi con trong những năm tháng hoa lửa.”

Học sinh trong trường thường đứng trước chiếc hộp.

Có em hỏi:

— Người lính ấy có trở về không cô?

Cô giáo lắc đầu.

— Không.

— Thế tại sao mẹ anh ấy vẫn chờ?

Cô giáo nhìn những đứa trẻ.

— Vì tình thương của người mẹ không có ngày hết hạn.

Nhiều năm sau nữa, ngôi trường được xây lại.

Chiếc hộp kính vẫn còn.

Một ngày, có một người đàn ông lớn tuổi đến thăm trường.

Ông đứng trước chiếc khăn rất lâu.

Rồi hỏi:

— Chiếc khăn này của ai?

Cô giáo trẻ trả lời:

— Của một người lính tên Tuấn.

Người đàn ông cúi đầu.

— Tôi từng là đồng đội của anh ấy.

Ông đưa tay chạm nhẹ lên mặt kính.

— Ngày ấy, anh ấy thường lấy chiếc khăn này ra xem.

Cô giáo hỏi:

— Anh ấy có nói gì không?

Người đàn ông mỉm cười.

— Có.

— Anh ấy nói: “Mẹ tôi bảo khi nhớ nhà thì nhìn chiếc khăn.”

Ông im lặng.

— Anh ấy nhìn nó rất nhiều.

Chiều hôm đó, người đàn ông đứng dưới cây khế trước sân trường.

Ông nhìn những quả khế vàng.

Rồi nói rất khẽ:

— Tuấn à...

— Mẹ cậu vẫn chờ cậu đấy.

Gió thổi qua tán cây.

Những chiếc lá rung lên.

Ông cười.

— Nhưng chắc cậu biết rồi.

Nhiều năm nữa trôi qua.

Chiếc khăn xanh đã bạc màu.

Nhưng vẫn nằm trong chiếc hộp kính.

Bên cạnh là một lá thư đã ố vàng.

Mỗi thế hệ học sinh đi qua lại được nghe câu chuyện ấy.

Không ai trong số họ từng gặp Tuấn.

Không ai biết giọng nói của anh.

Không ai biết anh cười thế nào.

Nhưng họ biết anh từng có một người mẹ.

Một mái nhà.

Một cây khế.

Một chiếc khăn màu xanh.

Và một lời hứa:

“Con sẽ về.”

Có những lời hứa không thể thực hiện bằng bước chân.

Nhưng lại được giữ bằng cả một đời thương nhớ.

Ngoài sân trường, tiếng trẻ con vang lên.

Cây khế đung đưa trong nắng.

Chiếc khăn xanh nằm yên sau lớp kính.

Thời gian đã đi rất xa.

Nhưng màu xanh của chiếc khăn vẫn còn đó.

Như màu của bầu trời quê hương.

Như màu của những ước mơ tuổi trẻ.

Và như một lời nhắc nhở rằng:

Trong những năm tháng hoa lửa, có biết bao người đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường, để những người ở quê nhà được sống những ngày bình yên.

Và phía sau mỗi người ra đi,

luôn có một mái nhà,

một người mẹ,

một ánh đèn,

và một lời chờ đợi không bao giờ quên.