Chiếc khăn tay mẹ gửi theo

Đêm trước ngày lên đường nhập ngũ, mẹ ngồi rất lâu bên ngọn đèn dầu.

Bác Được tưởng mẹ vá áo cho con, nhưng đến gần mới thấy bà đang may một chiếc khăn tay nhỏ bằng mảnh vải trắng còn mới nhất trong nhà.

Đôi bàn tay mẹ đã quen cầm cuốc, cầm liềm nên đường kim không thật đều. Bà khâu từng mũi chậm rãi, thỉnh thoảng lại đưa khăn lên gần mắt vì ánh đèn quá yếu.

Bác hỏi:

— Mẹ may khăn làm gì vậy?

Mẹ không ngẩng lên:

— Để con mang theo. Đi xa có cái lau mồ hôi, lau mặt.

Rồi bà cười hiền:

— Nhớ nhà thì lấy ra nhìn cũng được.

Nghe câu ấy, bác quay đi thật nhanh vì sợ mẹ thấy mắt mình đỏ.

Sáng hôm sau, trước khi bác khoác ba lô ra cổng, mẹ đặt chiếc khăn tay vào tay con trai.

Chiếc khăn vuông nhỏ, ở một góc có thêu vụng về hai chữ “Được” bằng chỉ xanh.

Mẹ nói:

— Mẹ không có gì quý cho con. Giữ lấy nhé.

Bác gấp khăn thật cẩn thận, bỏ vào túi áo ngực trong cùng.

Từ ngày ấy, chiếc khăn theo bác suốt chặng đường quân ngũ.

Trong những buổi hành quân dưới nắng gắt, bác lấy khăn lau mồ hôi.

Trong những đêm mưa Trường Sơn, bác bọc nó trong túi nilon để khỏi ướt.

Có lần qua suối, nước ngập đến ngực, bác còn đưa tay giữ chặt túi áo vì sợ mất chiếc khăn.

Đồng đội nhiều người có kỷ vật riêng: người giữ lá thư người yêu, người giữ tấm ảnh gia đình, còn bác chỉ có chiếc khăn tay của mẹ.

Một buổi trưa trên thao trường, Lâm thấy bác cẩn thận giặt chiếc khăn rồi phơi lên dây.

Lâm trêu:

— Khăn gì mà quý thế anh?

Bác cười:

— Khăn của mẹ.

Lâm im lặng ngay, rồi gật đầu như hiểu.

Sau này vào chiến trường, chiếc khăn nhiều lần trở thành nguồn động viên kỳ lạ.

Có đêm hành quân mệt lả, bác lấy khăn ra lau mặt, mùi vải cũ và mùi khói bếp quê nhà như vẫn còn đâu đó.

Có lúc nhớ nhà đến nghẹn lòng, bác mở khăn ra nhìn hai chữ thêu vụng về rồi tự nhủ phải cố gắng sống để trở về.

Một lần trong trận pháo kích, bác bị đất đá hất ngã, trán rách chảy máu.

Anh Hòa xé băng cá nhân định buộc, nhưng bác lấy chiếc khăn ra cầm máu.

Anh Hòa nhìn rồi cười:

— Khăn mẹ gửi mà cũng đem ra băng vết thương à?

Bác đáp:

— Càng phải giữ mạng để còn mang khăn về cho mẹ chứ.

Cả hai cùng cười giữa tiếng pháo xa xa.

Chiến tranh qua đi, chiếc khăn không còn trắng nữa.

Nó đã ngả màu vàng nhạt, có chỗ sờn mép, có vết chỉ bung ra, nhưng bác chưa bao giờ bỏ nó.

Ngày trở về quê, mẹ nhìn thấy chiếc khăn trong túi áo con trai thì xúc động đến rơi nước mắt.

Bà cầm khăn lên, vuốt nhẹ rồi nói:

— Mẹ tưởng con làm mất lâu rồi.

Bác lắc đầu:

— Con giữ suốt từ ngày đi đến ngày về.

Mẹ cười mà mắt đỏ hoe:

— Thế là chiếc khăn cũng theo con đi hết chiến tranh rồi.

Nhiều năm sau, khi mẹ đã mất, bác cất chiếc khăn trong chiếc hộp gỗ cùng tấm ảnh tiểu đội và chiếc huân chương.

Thỉnh thoảng mở hộp ra, bác vẫn cầm chiếc khăn rất lâu.

Không phải vì giá trị của mảnh vải.

Mà vì trong đó có hơi ấm của bàn tay mẹ, có đêm đèn dầu lặng lẽ, có mái nhà tranh nghèo khó và có cả tuổi hai mươi của một người lính.

Một lần đứa cháu hỏi:

— Ông ơi, sao ông giữ cái khăn cũ thế?

Bác nhìn chiếc khăn rồi đáp:

— Vì có những thứ cũ đi theo thời gian, nhưng tình thương trong đó thì không bao giờ cũ.

Nói xong, bác gấp khăn lại thật cẩn thận như ngày mẹ đặt nó vào tay mình.

Và bác hiểu rằng:

Chiếc khăn tay mẹ gửi theo không chỉ là vật để lau mồ hôi hay nước mắt. Đó là một phần của mái nhà, của tình mẫu tử và của quê hương luôn ở bên người lính trong những năm tháng gian khổ nhất. Có khi chính những kỷ vật nhỏ bé như thế lại giúp con người đủ sức đi qua chiến tranh và giữ trọn niềm tin để trở về.