Chiếc khăn tay ngày tiễn biệt

Ngày anh lên đường, trời quê tôi trong xanh đến lạ.

Con đường làng đông hơn thường ngày. Những người mẹ đứng bên hiên, những người cha lặng lẽ dặn dò con, những cô gái trẻ cố giấu những giọt nước mắt sau nụ cười.

Trong số những người thanh niên chuẩn bị rời quê hôm ấy có anh – người tôi đã thương từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường.

Anh tên Nam, còn tôi là Hương.

Chúng tôi lớn lên cùng một con đường, cùng biết những mùa lúa chín, những buổi chiều bên bờ sông và những mùa hoa đi qua trước ngõ. Tình yêu tuổi trẻ của chúng tôi không có những lời hứa lớn lao. Chỉ có một niềm tin giản dị rằng rồi sẽ có ngày anh trở về.

Sáng hôm ấy, trước khi rời nhà, mẹ anh đưa cho anh một chiếc khăn tay trắng.

Chiếc khăn được gấp rất cẩn thận, ở góc khăn có một đường chỉ màu xanh.

Anh cầm lấy rồi cất vào túi áo.

Tôi đứng bên cạnh, lặng lẽ nhìn.

Anh quay sang tôi:

– Em giữ giúp anh một thứ được không?

Tôi hỏi:

– Thứ gì?

Anh lấy trong túi ra một chiếc khăn tay khác.

– Chiếc này của em. Khi nào anh trở về, em đưa lại cho anh.

Tôi nhận lấy, cố cười:

– Nhất định phải về đấy.

Anh gật đầu.

– Anh sẽ về.

Đó là lời hứa cuối cùng tôi nghe từ anh.

Chiếc xe chở những người lính trẻ từ từ chuyển bánh. Tôi đứng bên đường, tay nắm chặt chiếc khăn anh vừa đưa.

Anh quay lại nhìn tôi.

Tôi vẫy tay.

Rồi bóng anh khuất sau hàng cây.

Từ ngày ấy, chiếc khăn trở thành vật tôi luôn mang theo bên mình.

Tôi cất nó trong chiếc hộp nhỏ, bên cạnh những lá thư anh gửi về.

Những lá thư đầu tiên kể về cuộc sống nơi xa, về những người đồng đội và những ngày hành quân.

Anh thường viết:

“Em đừng lo. Anh vẫn khỏe. Ở nhà nhớ giữ gìn sức khỏe.”

Tôi đọc thư rồi hồi âm.

Tôi kể cho anh nghe những chuyện rất bình thường: mùa lúa năm nay được mùa, mẹ anh vẫn khỏe, con đường làng vừa được sửa lại và cây bưởi trước sân đã ra hoa.

Cuối mỗi lá thư, tôi đều viết:

“Em vẫn giữ chiếc khăn.”

Anh trả lời:

“Anh sẽ về lấy.”

Cứ thế, những lá thư trở thành niềm mong đợi của cả hai.

Mỗi lần người đưa thư đi qua, tim tôi lại đập nhanh.

Tôi chờ một dòng chữ quen thuộc.

Chờ một lời hỏi thăm.

Chờ câu nói:

“Anh vẫn khỏe.”

Nhưng rồi chiến tranh ngày càng khốc liệt.

Những lá thư thưa dần.

Một tháng.

Rồi hai tháng.

Tôi vẫn giữ chiếc khăn.

Vẫn tin anh sẽ trở về.

Tôi không biết rằng, ở một nơi rất xa, anh cũng đã nhiều lần nghĩ về quê nhà.

Và có lẽ, trong những phút giây cuối cùng của tuổi trẻ, anh vẫn nhớ lời hứa về chiếc khăn tay.

Ngày đất nước hòa bình, những người lính lần lượt trở về.

Có người trở về với mái tóc đã bạc.

Có người trở về với những kỷ niệm không thể nói thành lời.

Tôi đứng ở đầu làng rất lâu.

Nhưng anh không trở về.

Một người đồng đội của anh mang tin về.

Anh đã hy sinh.

Tôi nghe mà không khóc.

Tôi chỉ thấy chiếc khăn trong tay mình bỗng nặng đến lạ.

Tối hôm ấy, tôi lấy chiếc khăn ra.

Nó vẫn còn nguyên.

Tôi gấp lại thật cẩn thận rồi đặt vào chiếc hộp gỗ.

Bên cạnh là những lá thư anh từng gửi.

Từ ngày đó, chiếc khăn không còn là vật anh nhờ tôi giữ hộ nữa.

Nó trở thành kỷ vật của một lời hứa không thể thực hiện.

Nhiều năm trôi qua.

Quê hương thay đổi từng ngày. Những con đường đất ngày xưa được trải nhựa. Những ngôi nhà mới mọc lên. Trẻ con lớn lên trong những ngày bình yên.

Tôi cũng đã già.

Mái tóc không còn đen như ngày anh lên đường.

Nhưng chiếc khăn tay vẫn còn đó.

Mỗi khi mở chiếc hộp, tôi vẫn nhìn thấy hình ảnh chàng trai tuổi đôi mươi đứng bên chiếc xe ngày ấy.

Anh đã nói:

– Anh sẽ về.

Anh không trở về.

Nhưng tôi chưa bao giờ trách anh vì lời hứa ấy.

Bởi tôi hiểu rằng, có những người ra đi không phải vì họ muốn xa người mình thương, mà bởi Tổ quốc cần họ.

Họ mang theo tuổi trẻ, mang theo những ước mơ và cả những lời hẹn chưa kịp thực hiện.

Chiếc khăn tay ngày tiễn biệt vì thế không chỉ là kỷ vật của một tình yêu.

Nó là chứng nhân của một thời.

Một thời mà những người trẻ phải nói lời chia xa khi trong tim vẫn còn biết bao điều chưa kịp nói.

Một thời mà một chiếc khăn nhỏ có thể mang theo cả một lời hứa.

Và một lời hứa có thể được giữ gìn suốt cả một đời.

Ngày hôm nay, mỗi khi nhìn chiếc khăn đã bạc màu, tôi không còn thấy buồn như trước.

Tôi chỉ thấy biết ơn.

Biết ơn người đã ra đi.

Biết ơn những người đã không trở về.

Và biết ơn một thế hệ đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường để chúng ta có được những ngày bình yên.

Chiếc khăn tay vẫn nằm trong chiếc hộp nhỏ.

Màu trắng ngày nào đã ngả theo thời gian.

Nhưng ký ức về người trao nó thì chưa bao giờ phai nhạt.

**Ngày tiễn biệt đã qua.

Mùa chiến tranh đã qua.

Nhưng có những tình yêu và những lời hẹn vẫn còn đi cùng năm tháng.**