Chiếc Lược Gỗ

Tôi tên là Đặng Văn Tâm.

Ngày tôi lên đường nhập ngũ, mẹ không có món quà gì quý giá để trao cho tôi. Bà chỉ lấy một chiếc lược gỗ nhỏ, đã được mài nhẵn, đặt vào tay tôi.

Mẹ nói:

“Con mang theo. Khi nào nhớ nhà thì nhìn nó, rồi nhớ rằng mẹ vẫn đang chờ con.”

Tôi cất chiếc lược vào túi áo.

Lúc ấy, tôi còn trẻ. Tôi nghĩ chiến tranh rồi sẽ kết thúc, tôi sẽ trở về và mẹ sẽ vẫn đứng trước cổng đón tôi như ngày tôi ra đi.

Nhưng những năm tháng sau đó không hề dễ dàng.

Tôi cùng đồng đội hành quân qua những khu rừng, những con đường đầy hố bom. Có những đêm chúng tôi nằm sát bên nhau dưới một mái lán nhỏ. Mỗi người đều mang theo một nỗi nhớ riêng.

Tôi thường lấy chiếc lược gỗ ra nhìn.

Mỗi lần nhìn nó, tôi lại nhớ đến mẹ.

Trong đơn vị, tôi thân với một người lính tên Trần Văn Quý. Quý rất thích nghe tôi kể chuyện về quê.

Một lần, anh hỏi:

“Nhà ông có ai?”

“Tôi có mẹ.”

Quý cười:

“Vậy thì nhất định ông phải trở về.”

Tôi gật đầu.

“Còn ông?”

Quý im lặng một lúc rồi nói:

“Tôi cũng muốn về.”

Chúng tôi đều không biết rằng lời nói ấy sẽ trở thành một lời hứa khó thực hiện.

Trong một trận chiến, Quý bị thương nặng. Tôi cố tìm cách đưa anh ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Anh nắm lấy tay tôi:

“Tâm... nếu tôi không về được, ông hãy sống thay phần của tôi.”

Tôi không muốn nghe những lời ấy.

Tôi nói:

“Ông sẽ về.”

Nhưng Quý đã hy sinh.

Tối hôm đó, tôi lấy chiếc lược gỗ ra khỏi túi. Tôi ngồi rất lâu trong bóng tối.

Lần đầu tiên, tôi hiểu rằng có những người ra đi mãi mãi, còn những người sống sót phải mang theo ký ức về họ suốt đời.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc.

Tôi trở về quê.

Nhưng trước cổng nhà không còn bóng mẹ.

Mẹ tôi đã mất trong những năm tôi ở chiến trường.

Tôi đứng trước căn nhà cũ, lấy chiếc lược gỗ ra khỏi túi. Nó đã sờn đi rất nhiều, nhưng tôi vẫn giữ nguyên như ngày mẹ trao.

Tôi khóc.

Tôi đã trở về, nhưng người tôi muốn gặp nhất lại không còn nữa.

Từ đó, chiếc lược gỗ trở thành kỷ vật quý giá nhất của tôi.

Tôi giữ nó trong một chiếc hộp nhỏ. Mỗi năm đến ngày giỗ mẹ, tôi lại lấy nó ra.

Nhiều người hỏi tại sao tôi không mua một chiếc lược mới.

Tôi chỉ cười:

“Chiếc lược này không còn để chải tóc nữa. Nó để nhắc tôi nhớ về mẹ.”

Bây giờ tôi đã già.

Tôi thường kể cho con cháu nghe về những năm tháng chiến tranh. Tôi kể về mẹ, về người bạn tên Quý và về những người đồng đội đã không thể trở về.

Tôi muốn chúng hiểu rằng những người lính ngày ấy cũng từng là những người con, người cha, người chồng và những chàng trai có ước mơ như bao người.

Họ chỉ mong một ngày được trở về nhà.

Tôi nhìn chiếc lược gỗ trong lòng bàn tay và mỉm cười.

Chiến tranh đã lấy đi rất nhiều thứ, nhưng tình yêu của người mẹ và ký ức về những người đã hy sinh thì không bao giờ có thể bị lấy mất.