Chiếc Lược Gỗ Bên Dòng Thạch Hãn
Một chiếc lược gỗ nhỏ được chạm khắc bằng tay giữa những ngày khói lửa chiến tranh đã trở thành kỷ vật thiêng liêng, gắn với tình đồng đội và lời hẹn đoàn tụ còn dang dở. Hơn nửa thế kỷ sau, chiếc lược ấy vẫn lưu giữ ký ức về những con người đã sống và chiến đấu bằng cả trái tim trong thời hoa lửa.
Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị bước vào những ngày ác liệt nhất. Đơn vị của ông Nguyễn Thành Trung liên tục cơ động bên dòng Thạch Hãn, vừa chiến đấu, vừa bảo vệ các tuyến vận chuyển tiếp tế.
Trong tiểu đội của ông có chiến sĩ Phạm Văn Bình, quê ở Bến Tre, mới hai mươi ba tuổi. Trước khi nhập ngũ, Bình làm nghề mộc cùng cha. Đôi bàn tay khéo léo của anh không chỉ sửa lại cán cuốc, báng súng cho đồng đội mà còn thường tận dụng những mẩu gỗ nhỏ để làm kỷ vật.
Một buổi chiều hiếm hoi yên tiếng pháo, ông Trung thấy Bình ngồi dưới gốc cây, cặm cụi gọt một miếng gỗ.
– Cậu làm gì thế? – ông hỏi.
Bình cười:
– Tôi làm chiếc lược cho em gái. Trước ngày đi, nó dặn khi nào về nhớ mang quà.
Ông Trung nhìn chiếc lược còn dang dở, đùa:
– Chắc em gái quý lắm nhỉ?
Bình gật đầu:
– Nhà nghèo, chẳng có gì. Tôi chỉ mong hòa bình để về phụ cha đóng tủ, đóng bàn và bù đắp cho mẹ với các em.
Từ đó, cứ mỗi lúc nghỉ ngơi, Bình lại cặm cụi chạm từng chiếc răng lược. Anh còn khắc lên sống lưng chiếc lược dòng chữ:
"Tặng Thu – ngày anh trở về."
Nhưng chiến tranh không chờ đợi những lời hẹn.
Một đêm cuối tháng Chín năm 1972, đơn vị nhận lệnh vượt sông Thạch Hãn tiếp viện cho chiến trường. Giữa lúc pháo địch dội xuống dữ dội, một đồng đội bị thương và rơi xuống mép sông. Phạm Văn Bình không ngần ngại lao đến cứu.
Người đồng đội được đưa lên bờ an toàn, nhưng Bình đã mãi mãi nằm lại trong dòng nước đỏ lửa năm ấy.
Sau trận chiến, ông Nguyễn Thành Trung tìm lại ba lô của Bình. Bên trong, chiếc lược gỗ đã hoàn thành được bọc cẩn thận trong chiếc khăn tay cũ.
Ngày đất nước thống nhất, ông Trung vượt hàng nghìn cây số vào Bến Tre tìm gia đình người đồng đội.
Khi trao lại chiếc lược cho em gái Bình – chị Phạm Thị Thu, người em gái bật khóc:
– Anh Hai từng hứa sẽ mua cho em một chiếc lược đẹp. Em không ngờ anh đã tự tay làm nó…
Người mẹ già ôm chiếc lược vào lòng, nghẹn ngào:
– Nó đi khi còn trẻ quá…
Hơn năm mươi năm đã trôi qua, chiếc lược gỗ ấy vẫn được gia đình gìn giữ như một báu vật.
Mỗi lần nhắc lại câu chuyện, ông Nguyễn Thành Trung lại xúc động:
“Chiến tranh đã lấy đi tuổi xuân của biết bao người, nhưng không thể lấy đi tình thân, tình đồng đội và những lời hẹn giản dị của họ. Chiếc lược gỗ ấy là minh chứng cho một thế hệ đã sống đẹp, sống hết mình trong thời hoa lửa.”
