Chiếc lược ngà – Kỷ vật của tình cha trong chiến tranh Nhân chứng câu chuyện
Giữa những năm tháng bom đạn ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã chứng kiến nhiều cuộc chia ly đầy nước mắt. Từ một câu chuyện có thật về tình cha con của một người lính, ông đã viết nên tác phẩm Chiếc lược ngà. Chiếc lược nhỏ được người cha tận tay làm cho con gái đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của tình phụ tử và những mất mát do chiến tranh gây ra.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhà văn Nguyễn Quang Sáng công tác ở chiến trường Nam Bộ. Những ngày sống và chiến đấu cùng đồng đội, ông được nghe nhiều câu chuyện cảm động về những người lính phải xa gia đình, xa vợ con để bảo vệ Tổ quốc.
Điều khiến ông day dứt nhất là câu chuyện của một người đồng đội nhiều năm xa nhà. Sau gần tám năm chiến đấu, người lính ấy mới có dịp trở về thăm gia đình vài ngày. Ông mong mỏi được ôm đứa con gái bé bỏng mà mình chưa có cơ hội chăm sóc. Thế nhưng, khi gặp cha, cô bé lại không chịu nhận vì khuôn mặt người cha đã khác xưa. Một vết sẹo dài trên mặt khiến em nghĩ đó không phải là cha mình như trong tấm ảnh mẹ vẫn cất giữ. Người cha cố gắng gần gũi, trò chuyện, nhưng cô bé vẫn lảng tránh. Đến ngày người lính chuẩn bị trở lại đơn vị, trong giây phút chia tay, cô bé bất ngờ nhận ra cha. Em òa khóc, chạy đến ôm chầm lấy cha và gọi tiếng "Ba!" tha thiết sau bao năm xa cách. Tiếng gọi ấy khiến tất cả những người có mặt đều nghẹn ngào. Trở lại chiến trường, người cha luôn nhớ lời con gái dặn trước lúc chia tay: "Ba về nhớ làm cho con một chiếc lược nghe ba!" Không có gỗ quý, ông nhặt được một mảnh ngà voi nhỏ rồi tỉ mỉ gọt giũa từng ngày. Sau mỗi giờ chiến đấu, ông lại tranh thủ mài từng chiếc răng lược thật cẩn thận. Khi chiếc lược hoàn thành, ông còn khắc lên đó dòng chữ: "Yêu nhớ tặng Thu, con của ba."
Đối với người cha, chiếc lược không chỉ là món quà dành cho con mà còn là nơi gửi gắm tất cả tình yêu thương, nỗi nhớ và hy vọng sẽ có ngày được trở về đoàn tụ. Nhưng chiến tranh quá khốc liệt. Trong một trận càn của địch, người cha bị thương nặng. Biết mình không qua khỏi, ông trao chiếc lược ngà cho người đồng đội thân thiết và nghẹn ngào nhờ: "Nếu còn sống, anh hãy mang chiếc lược này về cho con tôi." Người đồng đội đã giữ lời hứa. Sau ngày đất nước hòa bình, chiếc lược ngà được trao tận tay cô con gái. Đó không chỉ là món quà của người cha mà còn là kỷ vật chứa đựng tình yêu vô bờ và sự hy sinh thầm lặng của biết bao người lính Việt Nam.
Sau này, mỗi lần kể lại câu chuyện ấy, nhà văn Nguyễn Quang Sáng luôn xúc động. Ông cho rằng chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng con người mà còn lấy đi những năm tháng đoàn tụ của biết bao gia đình. Chính vì vậy, hòa bình hôm nay càng trở nên thiêng liêng và đáng trân trọng hơn bao giờ hết.
