Chiếc máy bay thứ 3.999

Một ngày giữa tháng 10/2023, Phân đội pháo 14,5 ly, Xí nghiệp Sửa chữa ô tô A3 Quảng Bình gặp lại nhau sau một quãng thời gian dài chật vật với cuộc sống mưu sinh. Họ mừng mừng, tủi tủi, bao nhiêu ký ức cứ thế đua nhau ùa về. Giữa sân bảo tàng ngập nắng, những mái đầu bạc tụm lại bên nhau, những đôi bàn tay nhăn nheo cứ nắm lấy nhau như thể người thân lâu ngày gặp lại. Họ dẫn nhau đến góc sân, nơi cánh chiếc máy bay giặc Mỹ đang được trưng bày. Bụi thời gian phủ lên trên cánh chiếc máy bay màu xám. Rồi cứ thế, những người đàn ông với mái đầu bạc đứng vòng bên di vật ngày cũ. Câu chuyện ký ức như cuốn phim chầm chậm trôi qua. Đôi bàn tay đầy vết đồi mồi di chuyển trên cánh máy bay, ông Nguyễn Đình Thiệt, nguyên là Đại đội trưởng, Đại đội tự vệ Xí nghiệp Sửa chữa ô tô A3, phụ trách Phân đội pháo 14,5 ly bồi hồi nhớ lại, đó là những ngày cuối năm 1972, toàn miền Bắc thi đua bắn rơi chiếc máy bay thứ 4.000. Đồng Hới là một trọng điểm bắn phá của địch. Thị ủy Đồng Hới quyết tâm hưởng ứng chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quân khu 4 và Tỉnh ủy Quảng Bình.Phân đội pháo 14,5 ly bên cánh máy bay bị bắn rơi năm xưa.Trong khí thế hừng hực, toàn Đại đội tự vệ, Xí nghiệp Sửa chữa ô tô A3 Quảng Bình, đặc biệt là Phân đội 14,5 ly hạ quyết tâm bắn rơi máy bay giặc Mỹ. “Trước ngày 5/10/1972, trời đổ mưa tầm tã. Chúng tôi phải che phủ bạt lên trận địa pháo. Sáng 5/10, trời quang đãng. Tôi trao đổi với anh em giở bạt ra, lau chùi lại vũ khí, sửa sang lại hầm pháo và công sự. Tôi nói với anh em rằng trời quang đãng như thế này, thể nào giặc lái Mỹ cũng bay trinh sát. Tôi động viên anh em tỉnh táo, cảnh giác, không lơ là, sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống”, ông Thiệt kể. Đúng như dự đoán, vào 13 giờ 45 phút, từ phía Nam, anh em Phân đội pháo 14,5 ly phát hiện một chiếc máy bay đang bay dọc theo biển Nhật Lệ. Đây là máy bay trinh sát điện tử loại RF4E. Sau khi lượn vòng quanh cảng Nhật Lệ, chiếc máy bay tiếp tục hướng về phía Bắc, dọc theo Quốc lộ 1. Cả phân đội bám trụ trên trận địa, đôi mắt hướng lên bầu trời quê hương, sẵn sàng nhả đạn và tiêu diệt máy bay giặc Mỹ. “Khoảng chừng 5, 6 phút, nó quay lại theo đường bay cũ, đến sân bay, lượn 2 vòng trên không trung rồi đột ngột tăng tốc, bay thẳng theo hướng Nông trường Việt Trung. Tôi ra lệnh cho 3 khẩu đội, cố bám mục tiêu trong vòng kính ngắm. Từ độ cao trên 2.000m, chiếc máy bay bổ nhào xuống trận địa của chúng tôi. Chờ cho máy bay xuống chừng 1.000m, tôi hạ lệnh bắn. Ba khẩu đội đồng loạt nổ súng, lúc đó, khẩu pháo do anh Lê Văn Hải trực tiếp điều khiển đã bắn trúng mục tiêu, khiến cho cánh máy bay đứt lìa. Hai giặc lái bung dù, máy bay chao đảo rồi đâm thẳng xuống phía ruộng sau trận địa chúng tôi”, ông Thiệt hào hứng nhớ lại.

Cánh chiếc máy bay RF4E năm xưa đã được di chuyển về Bảo tàng Tổng hợp Quảng Bình. Khẩu pháo từng trực tiếp bắn rơi máy bay hiện cũng đang được trưng bày tại đây, giữa hàng nghìn hiện vật chiến tranh-minh chứng cho một quá khứ rất đỗi hào hùng của dân tộc, của quê hương Quảng Bình.

Cả trận địa pháo vang dội tiếng hò reo, mừng vui trước chiến công ý nghĩa này. Sau 50 phút, dân quân cùng nhân dân Nam Lý đã bắt sống được 2 giặc lái và thu được một số chiến lợi phẩm. Niềm vui vỡ òa trên những gương mặt sạm đen. Hai giặc lái Mỹ với vẻ mặt hoảng sợ, bị giải đi ngay sau đó.